Η Γαλλία επιταχύνει την πορεία της προς τεχνολογική αυτονομία, αντικαθιστώντας δημοφιλείς αμερικανικές πλατφόρμες επικοινωνίας με εγχώριες λύσεις, σε μια κίνηση που δεν αφορά μόνο την ασφάλεια δεδομένων, αλλά και τη γεωπολιτική θέση της Ευρώπης. Η εξάρτηση από Silicon Valley και άλλες ξένες τεχνολογίες έχει μετατραπεί σε στρατηγικό ζήτημα: από το cloud και τα δορυφορικά δίκτυα μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη, κάθε ψηφιακή υποδομή μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα της Ευρώπης να λειτουργεί ανεξάρτητα σε διεθνές επίπεδο.
H Γαλλία και η τεχνολογική κυριαρχία
Όπως αναφέρει ρεπορτάζ των Financial Times, η Γαλλία επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τις αμερικανικές πλατφόρμες όπως το Zoom και το Microsoft Teams. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνού έστειλε πρόσφατα οδηγία στα υπουργεία της χώρας, ζητώντας από τα κρατικά στελέχη να χρησιμοποιούν τη νέα εγχώρια πλατφόρμα βιντεοκλήσεων Visio.
«Για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια, την εμπιστευτικότητα και την ανθεκτικότητα των δημόσιων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούμε μια ενιαία λύση βιντεοδιάσκεψης, ελεγχόμενη από το κράτος και βασισμένη σε κυρίαρχες τεχνολογίες», τόνισε ο Λεκορνού.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια άλλων αποφάσεων που δείχνουν την αυξανόμενη ανησυχία της Γαλλίας για τις στρατηγικές επιπτώσεις της εξάρτησης από ξένες τεχνολογίες, όπως το μπλοκάρισμα της πώλησης δραστηριοτήτων επίγειων δορυφορικών κεραιών από την Eutelsat σε ιδιωτική εταιρεία.
Η Ευρώπη κοιτάζει την «αποκοπή» από τις ΗΠΑ
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια προσπαθούν να δημιουργήσουν το δικό τους τεχνολογικό οικοσύστημα, από εφαρμογές επικοινωνίας και cloud μέχρι δορυφόρους και τεχνητή νοημοσύνη. Η πρόσφατη ψήφιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μιας πρότασης για «ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας» δείχνει ότι η πίεση για ανεξαρτησία μεγαλώνει, καθώς η ΕΕ εξαρτάται ακόμη σε ποσοστό πάνω από 80% από ξένες ψηφιακές υποδομές.
Παρά τις δεκαετίες προσπαθειών, οι ευρωπαϊκές εναλλακτικές συνήθως αποτυγχάνουν λόγω περιορισμένης απόδοσης ή δυσκολίας στην υιοθέτηση από επιχειρήσεις και πολίτες. Ενδεικτικά, η Γερμανία τον Οκτώβριο του 2025 μετέφερε τα email 40.000 δημοσίων υπαλλήλων από τη Microsoft σε ανοιχτού κώδικα λύσεις, μια σπάνια επιτυχία που θεωρήθηκε ορόσημο για τη «ψηφιακή κυριαρχία».
Ο Μακρόν και η στρατηγική αυτονομία
Ο Πρόεδρος Eμανουέλ Μακρόν είναι ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ σε τεχνολογία, όπλα και υποδομές. Στηρίζει εγχώριους παρόχους cloud και εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Mistral στο Παρίσι, ως αντίβαρο στην κυριαρχία ΗΠΑ και Κίνας στην AI.
Μετά από πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ για πιθανή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, οι φόβοι για εμπορικές εντάσεις ενισχύουν την ανάγκη για «τεχνολογική αποκοπή». Όπως λέει η Francesca Musiani από το CNRS, «η αποκοπή σταματά να είναι θεωρητική και γίνεται στρατηγική διαχείριση κινδύνου».
Η ιστορία των αποτυχιών και τα νέα σχέδια
Η Γαλλία έχει πλούσια εμπειρία αποτυχημένων κρατικών τεχνολογικών projects: από το μη πετυχημένο Quaero το 2008 έως τo «κυρίαρχo cloud» project των Orange και SFR, η εμπιστοσύνη των χρηστών παραμένει πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά, το Visio και η εφαρμογή ασφαλών μηνυμάτων Tchap, με 300.000 χρήστες, δείχνουν πιο οργανωμένη και ρεαλιστική προσέγγιση, με συνεργασίες με ευρωπαϊκές εταιρείες.
Ο David Amiel, υφυπουργός Πολιτικής Υπηρεσίας, τόνισε ότι χωρίς ισχυρές ευρωπαϊκές εταιρείες η στρατηγική αυτονομία δεν είναι εφικτή: «Πρέπει να ξεκολλήσουμε από τη συνήθεια μας στις μη ευρωπαϊκές λύσεις, αλλά αυτές πρέπει να πληρούν τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας».
Το μέλλον της ευρωπαϊκής τεχνολογίας
Σύμφωνα με έρευνα της IDC, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δαπάνησαν ακόμη το 80% των επενδύσεών τους στο cloud σε κορυφαίους αμερικανικούς παρόχους, οι οποίοι όμως τώρα δεσμεύονται να αποθηκεύουν δεδομένα στην Ευρώπη. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η μάχη για την τεχνολογική κυριαρχία δεν αφορά μόνο τη δημιουργία ενός «γαλλικού Zoom», αλλά τη συμμετοχή σε κρίσιμους τομείς όπως AI, cloud και ημιαγωγούς.
Όπως είπε ένας στρατιωτικός αξιωματούχος: «Αν θέλουμε ανεξαρτησία, πρέπει να προχωρήσουμε, ακόμη κι αν η αρχή φαίνεται δύσκολη…».