Μια πολύμηνη έρευνα της δημοσιογράφου Ζόι Μπέρναρντ για το Wired αποκαλύπτει αυτό που για χρόνια θεωρούνταν το «χειρότερα κρυμμένο μυστικό» της Silicon Valley: τον τρόπο με τον οποίο ισχυροί ομοφυλόφιλοι άνδρες στα ανώτατα κλιμάκια της τεχνολογικής βιομηχανίας έχουν δημιουργήσει τα δικά τους δίκτυα εξουσίας, αναπαράγοντας τις ίδιες κλειστές και αποκλειστικές δομές που χαρακτήρισαν τον κλάδο εδώ και δεκαετίες. Η έρευνα βασίζεται σε συνεντεύξεις με 51 πηγές, εκ των οποίων οι 31 είναι ομοφυλόφιλοι άνδρες, και χαρτογραφεί μια υποκουλτούρα που λειτουργεί διακριτικά στο σημείο όπου συναντώνται τα venture capital, η ηγεσία των τεχνολογικών κολοσσών και η χρηματοδότηση startups.
Η Silicon Valley έρχεται αντιμέτωπη με μια ιστορία που εδώ και χρόνια απέφευγε να αντιμετωπίσει ανοιχτά. Το Wired δημοσίευσε μια εκτενή δημοσιογραφική έρευνα που περιγράφει πώς ομοφυλόφιλοι άνδρες στην κορυφή της τεχνολογικής ιεραρχίας έχουν οικοδομήσει αθόρυβα δίκτυα επιρροής, προκαλώντας έντονες συζητήσεις για το ποιοι τελικά ελέγχουν την πρόσβαση στην εξουσία και στο κεφάλαιο του κλάδου.
Η Ζόι Μπέρναρντ πέρασε μήνες συλλέγοντας μαρτυρίες από 51 ανθρώπους, συνθέτοντας μια εικόνα που, όπως αναφέρεται, οι insiders γνώριζαν, αλλά σπάνια συζητούσαν δημόσια. Η έρευνα, την οποία ανέδειξε και το TechCrunch, εξετάζει πώς ισχυρές προσωπικότητες δημιούργησαν στενούς κύκλους που λειτουργούν παρόμοια με τις παραδοσιακές «λέσχες αγοριών», οι οποίες κυριαρχούσαν ανέκαθεν στον χώρο της τεχνολογίας.
Η χρονική συγκυρία της δημοσίευσης θεωρείται ιδιαίτερα φορτισμένη. Την ώρα που ο κλάδος συνεχίζει να παλεύει με ζητήματα διαφορετικότητας, ένταξης και ίσης πρόσβασης, η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας στη συζήτηση. Το θέμα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην εκπροσώπηση, αλλά επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο τα άτυπα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν αποφάσεις χρηματοδότησης, τοποθετήσεις σε ανώτατες διοικητικές θέσεις και τη συνολική πορεία καριέρας.
Στο ρεπορτάζ αναφέρονται ονόματα από τα ισχυρότερα κέντρα της τεχνολογικής βιομηχανίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, καθώς και ο έμπειρος επενδυτής Κιθ Ραμπόις. Σύμφωνα με την έρευνα, όλοι κινούνται σε κύκλους όπου οι προσωπικές σχέσεις και οι επαγγελματικές ευκαιρίες συχνά συγχέονται, με τρόπους δύσκολα μετρήσιμους, αλλά αδύνατο να αγνοηθούν.
Ιδιαίτερα ευαίσθητο στοιχείο της έρευνας είναι ότι αποκαλύπτει μια δυναμική που δεν εντάσσεται εύκολα στις απλοϊκές αφηγήσεις περί διαφορετικότητας. Δεν πρόκειται για ομάδες που βρίσκονται στο περιθώριο και διεκδικούν εκπροσώπηση, αλλά για άτομα που ήδη κατέχουν θέσεις κορυφής στην τεχνολογική εξουσία. Το ρεπορτάζ εξετάζει πώς αυτή η ισχύς αξιοποιείται για τη δημιουργία δικτύων που ευνοούν «τους δικούς τους», με τρόπο αντίστοιχο κάθε άλλης δομής εξουσίας στο παρελθόν.
Κεντρικό ρόλο στην ανάλυση κατέχει ο κόσμος των venture capital, όπου οι συμφωνίες βασίζονται συχνά σε προσωπικές γνωριμίες και στη λεγόμενη «αντιστοίχιση προτύπων». Όταν επενδυτές χρηματοδοτούν ιδρυτές που τους θυμίζουν τον εαυτό τους ή άτομα που εμπιστεύονται και όταν αυτές οι σχέσεις χτίζονται σε ιδιωτικά δείπνα, αποκλειστικά retreats ή μέσω κοινών γνωριμιών, δημιουργούνται διαδρομές προς το κεφάλαιο που παραμένουν απρόσιτες για πολλούς άλλους.
Η έρευνα της Μπέρναρντ περιλαμβάνει μαρτυρίες από 31 ομοφυλόφιλους άνδρες που δέχτηκαν να μιλήσουν για αυτές τις πρακτικές, με το γεγονός ότι αρκετοί ζήτησαν ανωνυμία να καταδεικνύει πόσο ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα. Παρά τη φήμη της Silicon Valley ως πιο προοδευτικού χώρου σε σχέση με παραδοσιακούς κλάδους, αυτή ακριβώς η εικόνα δυσχεραίνει την ουσιαστική εξέταση νέων μορφών αποκλεισμού που ενδέχεται να αναπαράγουν παλιά πρότυπα.
Η έρευνα αποφεύγει τις απλουστευτικές ηθικές κρίσεις. Η δημιουργία δικτύων υποστήριξης μεταξύ ανθρώπων με κοινές εμπειρίες δεν θεωρείται εκ φύσεως προβληματική, καθώς ιστορικά έτσι κατάφεραν περιθωριοποιημένες ομάδες να εδραιωθούν σε εχθρικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, όταν αυτά τα δίκτυα ελέγχουν δισεκατομμύρια σε επενδυτικά κεφάλαια και καθορίζουν ποιες startups θα χρηματοδοτηθούν, οι συνέπειες αλλάζουν κλίμακα.
Ορισμένες πηγές υπερασπίστηκαν αυτές τις πρακτικές, υποστηρίζοντας ότι τα στελέχη της LGBTQ+ κοινότητας αντιμετώπισαν σοβαρά εμπόδια για να φτάσουν στην κορυφή και ότι η στήριξη σε άτομα με παρόμοια πορεία συνιστά πρόοδο. Άλλες φωνές, ωστόσο, εξέφρασαν ανησυχία ότι κάθε αποκλειστικό δίκτυο, ανεξαρτήτως της σύνθεσής του, αναπαράγει τον ίδιο μηχανισμό «φύλαξης των πυλών» που εδώ και χρόνια ταλαιπωρεί τον κλάδο της τεχνολογίας.
Η δημοσίευση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τεχνολογικές εταιρείες δέχονται αυξανόμενη πίεση να διαφοροποιήσουν την ηγεσία και τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια. Η Apple, υπό την ηγεσία του Τιμ Κουκ, έχει προχωρήσει σε δημόσιες δεσμεύσεις για ένταξη και διαφορετικότητα, ενώ η OpenAI δηλώνει ότι αναπτύσσει τεχνολογία για όλους. Ωστόσο, αν οι δρόμοι προς την εξουσία συνεχίζουν να περνούν μέσα από άτυπα δίκτυα στα οποία οι περισσότεροι δεν έχουν πρόσβαση, οι δεσμεύσεις αυτές εμφανίζονται περιορισμένες.
Για τους ιδρυτές startups που βρίσκονται εκτός αυτών των κύκλων, οι επιπτώσεις είναι άμεσες και απτές. Χωρίς τις «σωστές» γνωριμίες ή πρόσβαση στους κατάλληλους χώρους, οι πιθανότητες εξασφάλισης της πρώτης κρίσιμης χρηματοδότησης ή μιας επαφής που οδηγεί σε γύρο Series A μειώνονται δραστικά. Αυτό ήταν πάντα πραγματικότητα στον χώρο των venture capital, όμως η συγκεκριμένη έρευνα καθιστά σαφέστερο τον τρόπο λειτουργίας αυτών των μηχανισμών.
Η τεχνολογική βιομηχανία προσπαθεί εδώ και χρόνια να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της διαφορετικότητας, με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Η έρευνα του Wired υποδεικνύει ότι το ζήτημα είναι βαθύτερο από τις πρακτικές προσλήψεων ή τα σεμινάρια κατά των ασυνείδητων προκαταλήψεων, καθώς είναι ενσωματωμένο στον κοινωνικό ιστό μέσω του οποίου κλείνονται συμφωνίες και χτίζονται καριέρες.
Το τι θα ακολουθήσει παραμένει ασαφές. Η Silicon Valley δεν δείχνει πρόθυμη να δεχτεί τόσο στενή δημόσια εξέταση, ιδιαίτερα όταν τα ευρήματα περιπλέκουν τις απλουστευμένες αφηγήσεις περί προόδου και ένταξης. Ωστόσο, η ιστορία ήδη κυκλοφορεί ευρέως ανάμεσα σε ιδρυτές, επενδυτές και εργαζομένους στον χώρο της τεχνολογίας που αναγνωρίζουν τις δυναμικές που περιγράφει η Μπέρναρντ, ακόμα κι αν δεν τις είχαν δει ποτέ τόσο ξεκάθαρα αποτυπωμένες.
Η έρευνα της Ζόι Μπέρναρντ αναγκάζει τη Silicon Valley να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα που απέφευγε: ότι η πρόοδος για ορισμένους δεν συνεπάγεται αυτόματα πρόοδο για όλους και ότι νέες δομές εξουσίας μπορούν να αναπαράγουν παλιούς αποκλεισμούς, ακόμα κι αν τα πρόσωπα είναι διαφορετικά. Καθώς ο κλάδος συνεχίζει να παλεύει με το ποιος έχει πρόσβαση σε ευκαιρίες και κεφάλαιο, η συγκεκριμένη ιστορία προσθέτει κρίσιμο πλαίσιο για τον ρόλο των άτυπων δικτύων στη διαμόρφωση των τελικών αποτελεσμάτων.