Ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, παραδίδει τα ηνία στον διάδοχό του, Τζον Τέρνους, την Τρίτη, ολοκληρώνοντας μια πορεία 15 ετών στην ηγεσία μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου.
Η επιτυχία του Κουκ, ο οποίος θα αναλάβει τη θέση του εκτελεστικού προέδρου, βασίστηκε στην αξιοποίηση των δισεκατομμυρίων συσκευών της Apple για την αποκόμιση περισσότερων εσόδων από τους χρήστες, στη βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας για τη διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους και στον αυστηρό έλεγχο του οικοσυστήματός της, υπό το πρόσχημα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής.
Ωστόσο, η τάση του Κουκ να παίζει με ασφάλεια και να βασίζεται στην παραγωγή στην Κίνα έχει γίνει πιο επισφαλής τα τελευταία χρόνια. Η Apple έχει δεχτεί επιθέσεις από πολιτικούς και παγκόσμιες ρυθμιστικές αρχές, ενώ η φήμη της ως καινοτόμου εταιρείας έχει κλονιστεί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Ο διάδοχός του θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες. Παρακάτω ακολουλουθεί η κληρονομιά του Κουκ σε αριθμούς.
4 τρισ. δολάρια αγοραίας αξίας
Όταν ο Κουκ ανέλαβε τα ηνία, λίγο πριν τον θάνατο του Στιβ Τζομπς, «βρέθηκε να πρέπει να καλύψει ένα κενό που ήταν αδύνατο να γεμίσει. Και όχι μόνο το κάλυψε, αλλά το ξεπέρασε», δήλωσε στους Financial Times ο Τζιν Μάνστερ, διευθύνων εταίρος της Deepwater Asset Management.
Από τότε, οι μετοχές της Apple έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 2.000%. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η εταιρεία έχει επιστρέψει στους μετόχους της πάνω από 1 τρισ. δολάρια μέσω προγραμμάτων επαναγοράς μετοχών και μερισμάτων. Ο Κουκ ξεκίνησε ένα μαζικό και μακροπρόθεσμο πρόγραμμα το 2012, μετά από χρόνια κατά τα οποία οι επενδυτές ζητούσαν επιμόνως αποδόσεις.
Εν τω μεταξύ, το βάρος της Apple στον δείκτη S&P 500 έχει σχεδόν διπλασιαστεί, από λίγο πάνω από 3% της αξίας του δείκτη σε σχεδόν 7%, γεγονός που συμπίπτει με μια γενική στροφή των αμερικανικών αγορών προς μια μικρή ομάδα μετοχών των Big Tech. Η εταιρεία έχει αναπτυχθεί από περίπου 60.000 σε περίπου 166.000 άμεσους υπαλλήλους, με 535 καταστήματα λιανικής σε 27 χώρες και περιοχές.
3,1 δισ. iPhone
Σύμφωνα με στοιχεία της International Data Corporation, η Apple έχει διαθέσει 3,1 δισ. iPhone από τότε που ανέλαβε ο Κουκ. Αν τα τοποθετούσαμε το ένα δίπλα στο άλλο, αυτά τα smartphone θα έφταναν άνετα από την επιφάνεια της Γης μέχρι τη Σελήνη, σχολιάζουν οι Financial Times.
Το iPhone εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ των συνολικών εσόδων της Apple. Η εταιρεία αναφέρει ότι σήμερα υπάρχουν παγκοσμίως περισσότερες από 2,5 δισ. ενεργές συσκευές της Apple, σε σύγκριση με μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια το 2011.
Πτώση χρηματιστηριακής αξίας κατά 638 δισ. δολάρια
Αφού ο pρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή παγκόσμιων δασμών τον περασμένο Απρίλιο, η χρηματιστηριακή αξία της Apple μειώθηκε κατά 638 δισ. δολάρια σε μόλις τρεις ημέρες, μια από τις μεγαλύτερες απώλειες κεφαλαιοποίησης που έχει καταγραφεί ποτέ για αμερικανική εταιρεία. Η μετοχή ανέκαμψε, αλλά το περιστατικό υπενθύμισε πόσο στενά ο Κουκ, ως αρχιτέκτονας της εφοδιαστικής αλυσίδας της Apple, την έχει συνδέσει με την Κίνα. «Ο Κουκ δεν ήταν απλώς ο διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρείας. Ήταν ο διευθύνων σύμβουλος μιας χώρας», δήλωσε ο Μούνστερ.
Πριν σταματήσει να δημοσιεύει τους καταλόγους των προμηθευτών της το 2024, τα στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει έδειχναν ότι το 90% των προμηθευτών κατασκευάζουν, τουλάχιστον εν μέρει, προϊόντα για την Apple στην Κίνα ή την Ταϊβάν.
Μια καλά οργανωμένη δέσμευση για επενδύσεις ύψους 600 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ πέρυσι εξασφάλισε στην Apple την εύνοια του Τραμπ. Ωστόσο, η εξάρτησή της από την Κίνα είναι βαθιά ριζωμένη, μια πραγματικότητα που αφήνει την Apple εκτεθειμένη σε εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Ο Κουκ έχει επίσης υποκύψει σε πολιτικά αιτήματα της Κίνας, όπως η αφαίρεση εφαρμογών διεθνών ειδήσεων από το App Store της.
5 νέες κατηγορίες υλικού
Η βασική γκάμα προϊόντων της Apple — το iPhone, το Mac και το iPad — δεν έχει αλλάξει από το 2011. Το Apple Watch και τα AirPods ήταν οι πιο δημοφιλείς νέες κατηγορίες υλικού που κυκλοφόρησαν υπό τη διοίκηση του Κουκ. Σε σύγκριση, το HomePod και τα ακουστικά Vision Pro αποδείχθηκαν προϊόντα για συγκεκριμένη αγορά. Το σχέδιο της Apple για την κατασκευή δικού της αυτοκινήτου αναβλήθηκε το 2024.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η πιο σημαντική κληρονομιά του Κουκ στον τομέα του υλικού είναι… αόρατη. Σχεδιάζοντας τα δικά της ολοκληρωμένα κυκλώματα και εγκαταλείποντας τα τσιπ τρίτων κατασκευαστών, όπως αυτά της Intel, ο Κουκ συνέβαλε στην αύξηση των ήδη εντυπωσιακών περιθωρίων κέρδους της Apple, από περίπου 40% το 2011 σε σχεδόν 50% σήμερα.
Πρόστιμα ύψους 19 δισ. δολαρίων από την ΕΕ
Ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που αφήνει ο Κουκ στον διάδοχό του είναι η σχέση της Apple με τις ρυθμιστικές αρχές. Καθώς η Apple μεγάλωνε, οι παγκόσμιες ρυθμιστικές αρχές, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, έλαβαν μέτρα εναντίον της, κυρίως λόγω ανησυχιών για μονοπώλιο.
Η Ευρώπη είναι ο τόπος όπου ο Κουκ αντιμετώπισε τις πιο σοβαρές συνέπειες. Το 2016, η ΕΕ διέταξε την Apple να καταβάλει 14,4 δισ. δολάρια σε αναδρομικούς φόρους λόγω των φορολογικών της ρυθμίσεων στην Ιρλανδία. Οι ρυθμιστικές αρχές ανταγωνισμού της Ένωσης έχουν επιβάλει στην εταιρεία πρόστιμα αντιμονοπωλιακού χαρακτήρα ύψους περίπου 4 δισ. δολαρίων από το 2011.
Ο Τέρνους θα κληρονομήσει μια αντιπαράθεση σχετικά με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές της ΕΕ, ο οποίος έχει καθυστερήσει την κυκλοφορία της τεχνητής νοημοσύνης Siri στην Ένωση. Ο νέος φωνητικός βοηθός τεχνητής νοημοσύνης θεωρείται κρίσιμος για την επόμενη γενιά συσκευών της Apple.
Σημαντικές στιγμές στην παγκόσμια αντίδραση κατά του μονοπωλίου της Apple
2019: Η Spotify υποβάλλει καταγγελία κατά της Apple στην ΕΕ για παραβίαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων, πυροδοτώντας την πρώτη αντιμονοπωλιακή έρευνα της ΕΕ
2020: Η Επιτροπή Δικαιοσύνης της Βουλής των ΗΠΑ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Apple ασκεί μονοπωλιακή εξουσία στον τομέα του λογισμικού του iPhone
2022: Η ΕΕ ψηφίζει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act), με στόχο τον περιορισμό της αγοραστικής δύναμης των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας
2024: Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ καταθέτει αγωγή κατά της Apple για μονοπώλιο στον τομέα των smartphone
2025: Η ΕΕ επιβάλλει πρόστιμο 500 εκατ. ευρώ στην Apple για μη συμμόρφωση με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA)
1,5 δισ. πελάτες «υπηρεσιών»
Ο Κουκ έχει επιβλέψει μια ριζική αλλαγή στον τομέα των υπηρεσιών της Apple, ο οποίος το 2011 ήταν σχεδόν ανύπαρκτος. Η εταιρεία έχει μετατρέψει το πανταχού παρόν υλικό της σε ένα ισχυρό μέσο για υπηρεσίες όπως το Apple Pay, το iCloud, το App Store και το Apple Music. Σήμερα, η εταιρεία αναφέρει 1,5 δισ. συνδρομητές επί πληρωμή.
Αυτή η κυριαρχία, ωστόσο, απειλείται από μια σπάνια σειρά λαθών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς η Apple δεν κατάφερε να διαχειριστεί σωστά την παρουσίαση του Apple Intelligence το 2024.
Η Apple παρέμεινε εκτός του εξαιρετικά δαπανηρού αγώνα για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και κέντρων δεδομένων — μια κίνηση που θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική. Αντ’ αυτού, στράφηκε προς την OpenAI και, πιο πρόσφατα, προς την τεχνολογία της Google.
Οι επενδυτές θέλουν να μάθουν πώς η Apple θα μετατρέψει την τεχνητή νοημοσύνη — όπως τον νέο φωνητικό βοηθό της — σε μια ακόμη ευκαιρία παροχής υπηρεσιών.
Αμοιβή 880 εκατ. δολαρίων
Κατά τη διάρκεια των 15 ετών που βρίσκεται στην ηγεσία της Apple, ο Κουκ έχει λάβει προσωπικά 880 εκατ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένου του βασικού μισθού, των παροχών σε μετοχές και των χρηματικών κινήτρων. Σύμφωνα με στοιχεία της FactSet, κατέχει μόλις το 0,02% της Apple. Το Forbes εκτιμά τη συνολική καθαρή περιουσία του σε περίπου 3 δισ. δολάρια.