Ο Έλον Μασκ από την πρώτη στιγμή που αγόρασε το Twitter άρχισε να διαμηνύει ότι θέλει να δημιουργήσει μια πλατφόρμα στα social media που θα επικρατεί η ελευθερία της έκφρασης και δεν θα φιμώνονται οι διαφορετικές φωνές.
Αντιθέτως, οι επικριτές του, τονίζουν ότι οι αλλαγές του CEO της Tesla δίνουν πάτημα σε ακροδεξιά στοιχεία, διαστρεβλώνοντας το όραμα του πρώην διευθύνοντος συμβούλου Dick Costolo, που είχε πει το 2013: «Το σκεφτόμαστε ως η παγκόσμια πλατεία της πόλης» (σ.σ. Στο πλαίσιο της εκκλησίας του δήμου από την αρχαία Αθήνα).
Παρόλα αυτά, ο αρθρογράφος των New York Times, Ezra Klein, σε άρθρο γνώμης με τίτλο «Η μεγάλη αυταπάτη πίσω από το Twitter», αναφέρει ότι οι δύο παραπάνω στόχοι είναι λάθος για τρεις λόγους, αφού έχει αποδειχτεί πως δεν μπορούν να επιτευχθούν, σύμφωνα με αυτόν.
Γιατί το Twitter δεν είναι μια σύγχρονη «εκκλησία του δήμου»
Με βάση τον Ezra Klein, πρώτον δεν μπορεί να υπάρξει μια «παγκόσμια πλατεία της πόλης» στα πρότυπα της «εκκλησίας του δήμου», αφού οι δημόσιοι χώροι έχουν τις ρίζες τους στις κοινότητες και τα πλαίσια στα οποία υπάρχουν. Έτσι, η πλατφόρμα έχει διαφορετική σημασία για έναν ακτιβιστή από την Αφρική που έχει περιορισμένη πρόσβαση στο παγκόσμιο ιστό, σε αντίθεση με έναν αθλητή από την Βρετανία.
Δεύτερον, «πλατεία της πόλης» είναι ένας χώρος στον οποίο διέρχεται ο κόσμος με πρώτο στόχο να ικανοποιήσει τις ανάγκες του και όχι τις απαιτήσεις κάποιων δισεκατομμυριούχων, όπως συμβαίνει με τις διαφημίσεις και προωθήσεις προϊόντων στο Twitter.
Τρίτον, σημασία δεν έχει αν υπάρχει μια «παγκόσμια διαδικτυακή πλατεία», αλλά η κατάσταση των ανθρώπων που παρευρίσκονται σε αυτή. Σύμφωνα με τον Ezra Klein αυτή είναι η ουσία του πολιτισμού και το γεγονός που θα καθορίσει το τί θα υπάρχει. Αν παραδείγματος χάριν επικρατεί η οργή, δεν θα πρέπει να βρίσκονται στην κορυφή ευχάριστα νέα ή άσχετα από το πρόβλημα που υπάρχει.
Η ουσία του Twitter
Ο αρθρογράφος των New York Times τονίζει πως το Twitter μπορεί να προσπαθεί να μετατραπεί σε μια σύγχρονη «εκκλησία του δήμου», όμως αυτό δεν θα συμβεί -και δεν μπορεί με βάση τον ίδιο- επειδή δεν περιέχει την ουσία του αρχαίου θεσμού.
Συγκεκριμένα, σε μια «εκκλησία του δήμου» ο απώτερος στόχος δεν είναι η συλλογική προσοχή, αλλά η προβολή, επειδή υπάρχει ουσιαστικός λόγος να αναδειχθεί κάτι. Έτσι, όσο υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα που ζητούν προβολή (πχ διαφιμήσεις) ή άτομα που θέλουν να γίνουν γνωστά, επειδή αναζητούν τη διασημότητα κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να επιτευχθεί.
Χαρακτηριστικά, σημειώνει ότι με το πέρασμα των ετών, τόσο η ίδια η πλατφόρμα, όσο και οι χρήστες της, αναζητούν τρόπους για να κερδίσουν περισσότερη προβολή, χωρίς όμως να βελτιώνουν την ουσία τους. Παραδείγματος χάριν μια ανάρτηση μπορεί να γίνει viral, όχι επειδή λέει κάτι ουσιαστικό, αλλά κάτι πιασάρικο, δηλαδή χρησιμοποιεί στοιχεία που αρέσουν στην πλειοψηφία του κόσμου.
Κλείνοντας το άρθρο γνώμης του, χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη Wikipedia και τονίζει το εξής: «Η Wikipedia δεν προσπάθησε ποτέ να γίνει κάτι περισσότερο από ό,τι είναι. Ποτέ δεν χρησιμοποίησε αλγόριθμο για να τραβήξει περισσότερο την προσοχή μας. Έτσι, μπορούμε να τη χρησιμοποιούμε, χωρίς αυτή να χρησιμοποιεί εμάς».
- -