Φανταστείτε κάποιον που δεν χρειάζεται φαγητό, δεν πεινάει ποτέ, δεν διψάει ποτέ, δεν κουράζεται ποτέ. Και θέλει να σας σκοτώσει. Είναι απλώς ένα προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Παρακολουθώντας τις τελευταίες εξελίξεις, με τα black out, τις κυβερνοεπιθέσεις, ειδικοί αναλυτές λένε ότι με βάση την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, δεν είναι απίθανο να ξεσπάσει ένας παγκόσμιος ψηφιακός Αρμαγεδδώνας, με κυβερνοεπιθέσεις σε διάφορες σημαντικές υποδομές, σε πολλές χώρες, ενδεχομένως και ταυτόχρονα, που θα προκαλέσουν χάος και δυστυχήματα.
Σε κάποια χρονική στιγμή στο μέλλον, οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα γίνει απλώς καλύτερη, αλλά θα εξελιχθεί σε μια μορφή υπερνοημοσύνης. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι πιο έξυπνη από τους ανθρώπους, καθώς και στρατηγικά ικανή, αποτελεσματική και χειριστική.
Το τι θα συμβεί σε εκείνο το σημείο έχει διχάσει την κοινότητα της τεχνητής νοημοσύνης. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι αισιόδοξοι, γνωστοί και ως Επιταχυντές (Accelerationists), οι οποίοι πιστεύουν ότι η υπερνοήμων τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συνυπάρξει ειρηνικά με την ανθρωπότητα και μάλιστα να τη βοηθήσει. Από την άλλη πλευρά βρίσκονται οι αποκαλούμενοι Απαισιόδοξοι (Doomers), οι οποίοι πιστεύουν ότι υπάρχει ένας σημαντικός υπαρξιακός κίνδυνος για την ανθρωπότητα. Δεν θα μισεί απαραίτητα τους ανθρώπους, αλλά, καθώς ενδέχεται να μην μας χρειάζεται πλέον, μπορεί απλώς να μας αντιμετωπίζει όπως εμείς αντιμετωπίζουμε ένα παιχνίδι.
Η κατάρρευση των υπηρεσιών Outlook της Microsoft 365, η καθήλωση των αεροσκαφών στις ΗΠΑ, τα προβλήματα στις συναλλαγές μεγάλων τραπεζών και η διακοπή λειτουργίας του εσωτερικού δικτύου της NSA δημιουργούν μια εικόνα γενικευμένης τεχνολογικής αστάθειας. Από τα πιο πρόσφατα περιστατικά που έγιναν γνωστά ήταν η κυβερνοεπίθεση σε ορισμένα από τα πληροφοριακά της συστήματα στη νορβηγική ενεργειακή εταιρεία Equinor, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν καταγραφεί προβλήματα στη λειτουργία της ή στην παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι αναλυτές επεξεργάζονται ήδη αρκετά σενάρια καταστροφής του κόσμου τα οποία όλα θεωρούν απολύτως πιθανά. Από να πιάσουν φωτιά τα δάση, να στερέψουν δεξαμενές νερού, τα πλοία να αλλάξουν δρομολόγιο ενώ βρίσκονται ήδη εν πλω, τα αεροπλάνα να αλλάξουν κατεύθυνση εν πτήσει, μέχρι τρομοκρατικές ενέργειες. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε ότι τα πρόσφατα περιστατικά δεν συνδέονται μεταξύ τους και δεν αποτελούν ενδείξεις μιας συστημικής επίθεσης.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις τέτοιων διακοπών μπορεί να είναι πολύ ευρύτερες από μια προσωρινή αδυναμία πρόσβασης σε μια ψηφιακή υπηρεσία. Όταν επηρεάζονται συστήματα που χρησιμοποιούνται στην υγειονομική περίθαλψη, στην εκπαίδευση, στις τραπεζικές συναλλαγές ή στις αερομεταφορές, οι συνέπειες μεταφέρονται άμεσα στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ναι, οι κυβερνοεπιθέσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν και να περιοριστούν σημαντικά, αν και είναι αδύνατο να μηδενιστεί εντελώς ο κίνδυνος. Η αποτελεσματική άμυνα βασίζεται στον συνδυασμό σύγχρονης τεχνολογίας, σωστών διαδικασιών και συνεχούς εκπαίδευσης των χρηστών. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να προβλέπουμε μια μελλοντική κυβερνοεπίθεση. Η απάντηση είναι ναι και όχι. Είναι μια μάχη με το χρόνο.
Ο στόχος είναι να δυσκολέψει όσο το δυνατόν περισσότερο η πρόσβαση των εισβολέων στα συστήματα. Οι ενημερώσεις λογισμικού, η τακτική εγκατάσταση ενημερώσεων κλείνει τα κενά ασφαλείας που εκμεταλλεύονται οι χάκερ. Επίσης, η εκπαίδευση προσωπικού, η ενημέρωση δηλαδή των χρηστών για το πώς να αναγνωρίζουν ύποπτα emails μπορεί να αποτρέψει το μεγαλύτερο ποσοστό επιθέσεων.
Όταν μια επίθεση καταφέρει να περάσει τις πρώτες άμυνες, η ταχύτητα αντίδρασης είναι καθοριστική. Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζουν ασυνήθιστη δραστηριότητα στο δίκτυο σε πραγματικό χρόνο. Οι ομάδες ασφαλείας μπορούν να αποσυνδέσουν άμεσα τους μολυσμένους υπολογιστές για να μην εξαπλωθεί η απειλή. Όμως, όταν ο αντίπαλος είναι ακούραστος και «διψασμένος», η εγρήγορση είναι επιβεβλημένη.

