Οι αμερικανικές εταιρείες σπεύδουν να εγκαταστήσουν περισσότερα βιομηχανικά ρομπότ σε εργοστάσια και αποθήκες, καθώς το αυξανόμενο κόστος και η επιδεινούμενη έλλειψη εργατικού δυναμικού απειλούν να στραγγαλίσουν την αναδυόμενη άνθηση της μεταποιητικής βιομηχανίας στις ΗΠΑ.
Οι εταιρείες της Βόρειας Αμερικής παρήγγειλαν σχεδόν 11.000 ρομπότ το τρίτο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 25% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι
Οι εταιρείες της Βόρειας Αμερικής παρήγγειλαν σχεδόν 11.000 ρομπότ το τρίτο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 25% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι, σύμφωνα με την Ένωση για την Προώθηση της Αυτοματοποίησης (A3).
Οι παραγγελίες συνεργατικών ρομπότ, ή «cobots», αυξήθηκαν κατά 56%. Η Πέγκι Τζόνσον, διευθύνουσα σύμβουλος της Agility, μιας εταιρείας ανθρωποειδών ρομποτικών συστημάτων που εισήχθη στο Nasdaq αυτόν τον μήνα, δήλωσε ότι πολλές μεταποιητικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν «ένα υπαρξιακό πρόβλημα με το εργατικό δυναμικό που δεν μπορούν να βρουν». «Υπάρχει ένα ηλικιωμένο εργατικό δυναμικό που εκτελεί χειρωνακτικές, επαναλαμβανόμενες εργασίες και συνταξιοδοτείται, έχουμε ένα νεότερο εργατικό δυναμικό που δεν αναζητά αυτές τις θέσεις εργασίας, και, επιπλέον, έχουμε μια κυβέρνηση που προωθεί την επαναπατρισμό της παραγωγής, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για αυτές τις θέσεις εργασίας», δήλωσε η Johnson στους Financial Times.
Φοροελαφρύνσεις αλλά και δασμοί
Οι διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει ένα συνδυασμό γενναιόδωρων φορολογικών ελαφρύνσεων και τιμωρητικών δασμών για να ενθαρρύνουν τις εταιρείες να «επαναπατρίσουν» τη μεταποιητική τους δραστηριότητα, εν μέσω ανησυχιών για τη μεταβιομηχανική παρακμή στις καρδιές της Αμερικής και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα. Σε συνδυασμό με την επιθυμία, μετά την πανδημία του Covid, να μειωθεί η εξάρτηση από τις ευάλωτες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, αυτή η προσπάθεια έχει οδηγήσει σε επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στον μεταποιητικό τομέα των ΗΠΑ την τελευταία δεκαετία.
Ωστόσο, ο αυξανόμενος πληθωρισμός και η ασταθής εφαρμογή δασμών από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έχουν προκαλέσει πτώση των δαπανών για κατασκευές σχετικές με τη μεταποίηση από το 2025, ενώ η απασχόληση στον τομέα έχει παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερή. Ο Μάικ Κόνγουεϊ, εταίρος της McKinsey που ειδικεύεται στη συμβουλευτική προς βιομηχανικές εταιρείες, δήλωσε ότι, αντί να κατασκευάζουν νέα εργοστάσια, οι περισσότερες μεταποιητικές εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την «λανθάνουσα παραγωγική ικανότητα» των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, μεταξύ άλλων μέσω της αυτοματοποίησης.
Νέα κανονικότητα η αυτοματοποίηση και τα ρομπότ
«Δεδομένης της ανάγκης για επέκταση, βλέπουμε την αυτοματοποίηση να γίνεται η νέα κανονικότητα», είπε. Τα βιομηχανικά ρομπότ κυμαίνονται από ανθρωποειδή έως ρομποτικούς βραχίονες, cobots και τα λεγόμενα «ρομπότ γέφυρας» που μπορούν να μεταφέρουν εμπορεύματα κατά μήκος κάθετων αξόνων. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι απαλλάσσουν τους ανθρώπινους εργαζόμενους από «βαρετές, βρώμικες και επικίνδυνες» εργασίες, όπως οι τακτικές επιθεωρήσεις, η ανύψωση βαρέων αντικειμένων ή ο χειρισμός επικίνδυνων υλικών.
Παραδοσιακά, μόνο πολύ μεγάλοι κατασκευαστές, όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες, ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσουν ρομπότ σε κλίμακα που να δικαιολογεί το κόστος τους. Ωστόσο, οι τεχνολογικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εκπαίδευσης ρομπότ σε εικονικά περιβάλλοντα, έχουν μειώσει τα εμπόδια εισόδου για πολύ μικρότερες εταιρείες. Ο Σεμπάστιαν Μοντάλβο, διευθύνων σύμβουλος της M3 Aerospace, που είναι προμηθευτής στον τομέα της αεροδιαστημικής και της άμυνας με έδρα το Τέξας, δήλωσε ότι η αυτοματοποίηση θα επιτρέψει στην εταιρεία του, η οποία απασχολεί 11 υπαλλήλους, να αναπτυχθεί ταχύτερα με λιγότερο προσωπικό.
«Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούμε σήμερα είναι ότι έχουμε έναν χειριστή για κάθε μηχανή, αλλά πιστεύω ότι με την τεχνολογία και τη ρομποτική θα μπορούμε να έχουμε έναν χειριστή για πέντε μηχανές», είπε. Ο Alex Shikany, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της A3, σημείωσε ότι, ενώ ιστορικά οι αυτοκινητοβιομηχανίες αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος των παραγγελιών ρομπότ στη Βόρεια Αμερική, οι μη αυτοκινητοβιομηχανικοί τομείς – όπως η εφοδιαστική, η γεωργία, οι βιοεπιστήμες και η ηλεκτρονική – αντιπροσωπεύουν πλέον συνολικά περισσότερο από το ήμισυ του τομέα. « Αυτό αποτελεί καλό οιωνό για τη βιομηχανία της ρομποτικής καθώς προχωράμε, καθώς μειώνεται η εξάρτηση από έναν μόνο τύπο πελάτη», είπε.
Αργός ρυθμός
Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο ρυθμός της αυτοματοποίησης στις ΗΠΑ δεν είναι ακόμα αρκετά γρήγορος για να καταστήσει τη χώρα διεθνώς ανταγωνιστική. Ο Robert Atkinson, ιδρυτής και ανώτερος ερευνητής στο think-tank Information Technology and Innovation Foundation, δήλωσε ότι, με το κόστος εργασίας στις ΗΠΑ να είναι τόσο υψηλότερο από ό,τι στην Κίνα, οι αμερικανικές εταιρείες θα έπρεπε να προχωρούν σε αυτοματοποίηση με ακόμη πιο επιθετικό ρυθμό.
«Πρέπει να διπλασιάσουμε, να τριπλασιάσουμε τον βαθμό ρομποτικής αυτοματοποίησης μέσα σε πέντε έως οκτώ χρόνια, αλλιώς πιστεύω ότι θα χάσουμε ένα σημαντικό μερίδιο από ό,τι απομένει της μεταποιητικής μας βιομηχανίας προς όφελος της Κίνας», είπε. «Όμως, δεν είμαστε καν κοντά σε αυτό». Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα περισσότερα ρομπότ που εγκαθίστανται στις ΗΠΑ προέρχονται από το εξωτερικό, γεγονός που δημιουργεί ένταση στις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ μεταξύ της δηλωμένης επιθυμίας της να αναζωογονήσει τη βιομηχανία των ΗΠΑ και της δυσαρέσκειάς της για την αύξηση των ρομπότ που εισάγονται στη χώρα.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι το Υπουργείο Εμπορίου διαπίστωσε ότι «ρομποτικά συστήματα, βιομηχανικά μηχανήματα και τα εξαρτήματά τους» εισάγονται στις ΗΠΑ «σε τέτοιες ποσότητες… που απειλούν να βλάψουν την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι αναβάλλει την επιβολή επιπλέον δασμών για λόγους εθνικής ασφάλειας, επειδή οι ΗΠΑ «εξακολουθούν να παράγουν λιγότερα ρομπότ και βιομηχανικό εξοπλισμό από ό,τι καταναλώνουν» και «δεν διαθέτουν την ικανότητα να καλύψουν τις ανάγκες σε ρομποτική και βιομηχανικά μηχανήματα με εγχώριες πηγές».
Οι ειδικοί επισημαίνουν μια ειρωνεία: η ίδια έλλειψη δεξιοτήτων που ωθεί τις εταιρείες προς την αυτοματοποίηση ενδέχεται να υπονομεύσει τις προσπάθειες αυτοματοποίησης στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με έναν πρόσφατο δείκτη έλλειψης εργατικού δυναμικού που καταρτίστηκε από την Alliance For America’s Skilled Trades, οι τεχνικοί που απαιτούνται για την εγκατάσταση και συντήρηση αυτοματοποιημένων συστημάτων είναι πιο σπάνιοι από ό,τι σχεδόν οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ειδικευμένων εργαζομένων.
Ο Johnson της Agility πιστεύει ότι η ζήτηση από τις εταιρείες για ρομπότ που μπορούν να λειτουργούν σε εγκαταστάσεις σχεδιασμένες για ανθρώπους εργαζόμενους θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Ωστόσο, ο Atkinson του ITIF προειδοποιεί ότι η επένδυση σε ρομπότ με σκοπό την επίτευξη μικρών αυξήσεων στην παραγωγικότητα σε παλιές εγκαταστάσεις δεν θα αναζωογονήσει την αμερικανική μεταποιητική βιομηχανία. «Όταν κατασκευάζεις νέα πράγματα από το μηδέν, εγκαθιστάς εξοπλισμό και τεχνολογία παγκόσμιας αιχμής — αυτό ακριβώς βλέπουμε να κάνουν οι Κινέζοι», είπε στους FT. «Εμείς, όμως, αναβαθμίζουμε κατά κάποιον τρόπο τα υπάρχοντα εργοστάσια και αυτό είναι απλώς πιο δύσκολο. Ίσως σε 25 ή 30 χρόνια να έχουμε κατασκευάσει όλα όσα χρειαζόμαστε, αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε τόσο πολύ.»

