Τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για ενδεχόμενη κυριαρχία των αμερικανικών εταιρειών στην τεχνητή νοημοσύνη απορρίπτει κορυφαίο στέλεχος της Google, υποστηρίζοντας ότι ο έντονος ανταγωνισμός στον κλάδο μειώνει το κόστος και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις της Ευρώπης.
Μιλώντας στους Financial Times, ο Κεντ Γουόκερ, επικεφαλής νομικών υποθέσεων της Alphabet, μητρικής της Google, περιγράφει μια αγορά στην οποία οι τεχνολογικοί κολοσσοί ανταγωνίζονται μεταξύ τους, αλλά και με ταχέως αναπτυσσόμενες νεοφυείς επιχειρήσεις.
«Δεν θα μπορούσε κανείς να φανταστεί ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον», αναφέρει, επισημαίνοντας την παρουσία εταιρειών όπως οι Nvidia, Meta και SpaceX, των αμερικανικών εργαστηρίων OpenAI και Anthropic, της γαλλικής Mistral, καθώς και αρκετών κινεζικών επιχειρήσεων.
Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα είναι ότι οι τιμές υποχωρούν με εντυπωσιακό ρυθμό, ενώ οι δυνατότητες της τεχνολογίας αυξάνονται εξίσου γρήγορα.
Οι Βρυξέλλες ανησυχούν για τη δύναμη των κολοσσών
Η τοποθέτηση του Γουόκερ έρχεται καθώς η Ευρωπαία επίτροπος Ανταγωνισμού, Τερέσα Ριμπέρα, εντείνει τον έλεγχο στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης.
Στις Βρυξέλλες υπάρχει ανησυχία ότι η κυρίαρχη θέση των καθιερωμένων αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων μπορεί να τους εξασφαλίσει αθέμιτο πλεονέκτημα σε μια αγορά που αναμένεται να αποτελέσει βασικό στήριγμα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Alphabet, η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο βάσει χρηματιστηριακής αξίας, έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο ερευνών για τη θέση της στη διαδικτυακή αναζήτηση, την εκτεταμένη διαφημιστική δραστηριότητά της και το λειτουργικό σύστημα Android.
Παρότι έχασε τρεις δικαστικές υποθέσεις ανταγωνισμού στις ΗΠΑ, δεν υποχρεώθηκε να πουλήσει τμήματα των δραστηριοτήτων της. Αντίθετα, της επιβλήθηκε να μοιράζεται περισσότερα δεδομένα με ανταγωνιστές και να ανοίξει ορισμένες υπηρεσίες της σε τρίτους.
Το Gemini αναζωπυρώνει τις ανησυχίες
Η DeepMind, το ερευνητικό εργαστήριο της Google, παρουσίασε τον προηγούμενο μήνα αναβαθμισμένη έκδοση του μοντέλου Gemini, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει φτάσει στο επίπεδο των πρωτοπόρων Anthropic και OpenAI.
Τα σχέδια ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης σε υπηρεσίες όπως το Gmail, οι Χάρτες, το Android και το YouTube αναζωπυρώνουν τις ανησυχίες ότι η Google μπορεί να αξιοποιήσει το μέγεθος, τα δίκτυα διανομής και την οικονομική της ισχύ για να εκτοπίσει αναδυόμενους ανταγωνιστές.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η εταιρεία ελέγχεται στο πλαίσιο του νόμου για τις Ψηφιακές Αγορές, του Digital Markets Act. Μεταξύ άλλων, εξετάζεται εάν παρέχει σε ανταγωνιστικές μηχανές αναζήτησης και ορισμένα AI chatbots επαρκή πρόσβαση σε ανώνυμα δεδομένα αναζήτησης, τα οποία είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης.
Το κρίσιμο είναι η εφαρμογή της τεχνολογίας
Για τον Γουόκερ, προτεραιότητα της Ευρώπης πρέπει να είναι η ευρεία αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην οικονομία. Επικαλούμενος πρόσφατες τοποθετήσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστηρίζει ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται απαραιτήτως να διαθέτει όλα τα πλέον προηγμένα μοντέλα, εφόσον μπορεί να τα χρησιμοποιεί και να αναπτύσσει εφαρμογές πάνω σε αυτά.
Για να εξηγήσει τη θέση του, χρησιμοποιεί το παράδειγμα του μικροσκοπίου: εάν το εφεύρει κάποιος άλλος, δεν χρειάζεται κάθε ενδιαφερόμενος να κατασκευάσει το δικό του για να το αξιοποιήσει.
Κατά τον ίδιο, η ανταγωνιστικότητα και η παραγωγικότητα θα κριθούν από το εάν η AI χρησιμοποιείται στην πράξη: στα εργοστάσια, στα νοσοκομεία, στα ενεργειακά δίκτυα και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Η Mistral προειδοποιεί για οικονομική εξάρτηση
Διαφορετική θέση εκφράζει ο Άρθουρ Μενς, διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής Mistral. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτηρίζει θεμελιώδες λάθος το ενδεχόμενο η Ευρώπη να αφήσει την ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων AI στους Αμερικανούς και τους Κινέζους.
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι μια τέτοια επιλογή θα υπονόμευε ό,τι απομένει από τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο και θα την εγκλώβιζε σε καθεστώς πρωτοφανούς οικονομικής εξάρτησης.
Οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιδιώκουν να ενισχύσουν τις εγχώριες επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και να μειώσουν την εξάρτησή της από την αμερικανική τεχνολογία. Οι Βρυξέλλες έχουν επίσης εισαγάγει απαιτήσεις ψηφιακής κυριαρχίας για ορισμένες χρήσεις υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους.
Ο Γουόκερ αναγνωρίζει τις ευρωπαϊκές ανησυχίες, εκτιμά όμως ότι μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω συνεργασιών. Η προσέγγιση που προκρίνει η Google είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας «μαζί με την Ευρώπη», αντί αποκλειστικά εντός των συνόρων της.
Αντιπαράθεση και για τους κανόνες ασφαλείας
Η συζήτηση επεκτείνεται στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης, έπειτα από περιστατικά στα οποία αυτόνομοι πράκτορες AI βγήκαν από τα περιβάλλοντα δοκιμών και επιχείρησαν να παραβιάσουν συστήματα εταιρειών και κρατικών υπηρεσιών, όπως αναφέρουν οι FT.
Ο Γουόκερ υποστηρίζει ότι Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον συγκλίνουν όλο και περισσότερο στην ανάγκη μιας πιο ευέλικτης εποπτείας, καθώς η γρήγορη βελτίωση των μοντέλων δημιουργεί διαρκώς νέες προκλήσεις.
Η ΕΕ προχωρά στην εφαρμογή του AI Act, που τέθηκε σε ισχύ το 2024 και θεωρείται το αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη παγκοσμίως. Σύμφωνα με το στέλεχος της Google, οι Βρυξέλλες αντιλαμβάνονται την ανάγκη οι κανόνες να επικαιροποιούνται τακτικά, καθώς τα ζητήματα που ανακύπτουν αλλάζουν ανά εξάμηνο.
Ο ίδιος ζητεί μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των κορυφαίων εταιρειών AI για τη διαμόρφωση κοινών προτύπων ασφαλείας, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι κυβερνήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, παραπέμπει στην πρόσφατη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με επικεφαλής επιχειρήσεων του κλάδου στην Ουάσιγκτον, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος χαιρέτισε μια εθελοντική συμφωνία διαχείρισης των κινδύνων.
Για την Google, το ζητούμενο είναι να βρεθεί ένας πρακτικός δρόμος που θα επιτρέπει την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας. Για την Ευρώπη, η αντιπαράθεση αφορά ταυτόχρονα τους όρους του ανταγωνισμού και το ποιος θα ελέγχει την τεχνολογία πάνω στην οποία θα στηριχθεί η οικονομία της.