Χιλιάδες εργαζόμενοι, νέες υποδομές και ανάπτυξη για το Μούχος – Στο επίκεντρο όμως και οι ανησυχίες για ενέργεια, δίκτυο και περιβάλλον
- Η Google σχεδιάζει επενδύσεις τουλάχιστον 13 δισ. ευρώ στη Φινλανδία την περίοδο 2027-2028, τη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυσή της μέχρι σήμερα στην Ευρώπη.
- Στο επίκεντρο βρίσκεται το Μούχος, ένας δήμος περίπου 8.800 κατοίκων, όπου η ανάπτυξη νέου data center δημιουργεί προσδοκίες για θέσεις εργασίας και νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες.
- Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις σε data centers εντείνουν τη συζήτηση γύρω από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τις δυνατότητες του δικτύου και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές επενδύσεις που έχουν ανακοινωθεί στην Ευρώπη ετοιμάζεται να αλλάξει ριζικά την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα μιας μικρής πόλης στη βόρεια Φινλανδία.
Η Google σχεδιάζει να επενδύσει τουλάχιστον 13 δισ. ευρώ σε data centers και υποστηρικτικές υποδομές στη χώρα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, με νέα έργα σε Μούχος, Καϊάνι και Βάλα, καθώς και περαιτέρω ανάπτυξη της υφιστάμενης εγκατάστασής της στη Χαμίνα. Η ίδια η εταιρεία χαρακτηρίζει το πρόγραμμα ως τη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυσή της μέχρι σήμερα στην Ευρώπη.
Στο Μούχος, όπου ζουν περίπου 8.800 άνθρωποι, οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το νέο data center έχουν ήδη ξεκινήσει. Η Google είχε αποκτήσει το 2024 συνολικά περίπου 2.100 εκτάρια γης σε Μούχος και Καϊάνι, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη μελλοντική ανάπτυξη των εγκαταστάσεών της.
Μια επένδυση που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την περιοχή
Για τους κατοίκους, το μέγεθος του έργου είναι πρωτόγνωρο.
Ο αγρότης Γιόνι Πίτκανεν, η φάρμα του οποίου βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από το εργοτάξιο, περιέγραψε την επένδυση ως τόσο μεγάλη που είναι δύσκολο να γίνει πλήρως αντιληπτή ακόμη και από όσους βρίσκονται δίπλα της.
Μέχρι σήμερα, το Μούχος δεν είχε βιομηχανική δραστηριότητα τέτοιου μεγέθους. Η τοπική διοίκηση εκτιμά ότι κατά την κατασκευαστική φάση θα απαιτηθούν χιλιάδες εργαζόμενοι, δημιουργώντας παράλληλα ανάγκες για κατοικίες, εστίαση, μεταφορές και σειρά άλλων υπηρεσιών.
Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα της Google στη Φινλανδία αναμένεται, σύμφωνα με την εταιρεία, να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση. Το Reuters αναφέρει ότι η επένδυση εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 3,6 δισ. ευρώ στο φινλανδικό ΑΕΠ κατά την περίοδο κατασκευής 2027-2028, ενώ μακροπρόθεσμα υπολογίζεται ότι μπορεί να υποστηρίζει περίπου 7.000 θέσεις εργασίας ετησίως.
Η Φινλανδία στο επίκεντρο της έκρηξης των data centers
Η χώρα έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς για νέες υποδομές data centers στην Ευρώπη.
Το ψυχρό κλίμα, η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών και το ισχυρό ηλεκτρικό δίκτυο αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα για τις τεχνολογικές εταιρείες, ιδιαίτερα καθώς η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει δραματικά τις ανάγκες για υπολογιστική ισχύ.
Η Google λειτουργεί ήδη data center στη Χαμίνα από το 2009, έχοντας μετατρέψει πρώην χαρτοβιομηχανία σε μεγάλη εγκατάσταση ψηφιακών υποδομών.
Το νέο πρόγραμμα των 13 δισ. ευρώ επεκτείνει σημαντικά αυτή την παρουσία και συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη της υποδομής που απαιτείται για υπηρεσίες AI, Search, Maps, YouTube και Gemini.
Το μεγάλο ζήτημα της ενέργειας
Το μέγεθος των νέων data centers έχει ανοίξει όμως και μια ευρύτερη συζήτηση για το ενεργειακό τους αποτύπωμα.
Οι εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία και την ψύξη των servers, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις στο δίκτυο και στις τιμές ρεύματος να αποτελούν κρίσιμο ζήτημα.
Στο πλαίσιο της επένδυσής της, η Google έχει υπογράψει 22ετή συμφωνία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τη Fortum, η οποία θα συμβάλει στην παράταση της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού Loviisa. Πρόκειται για την πρώτη συμφωνία της Google εκτός ΗΠΑ που συνδέεται με παράταση ζωής πυρηνικής μονάδας.
Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με τη Fingrid και τη Business Finland για την επιλογή περιοχών όπου τα νέα data centers μπορούν να συνδεθούν στο δίκτυο με μικρότερη ανάγκη για πρόσθετες επενδύσεις.
Ανησυχίες για την αποψίλωση δασικών εκτάσεων
Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις.
Η Φινλανδική Ένωση για την Προστασία της Φύσης έχει ζητήσει από τις αρχές να εξετάσουν τις εργασίες που πραγματοποιούνται στην περιοχή του Μούχος, υποστηρίζοντας ότι έχουν αποψιλωθεί περισσότερα από 300 εκτάρια δάσους πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Η αρμόδια εποπτική αρχή LVV έχει ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις από τη Google, την εταιρεία Tuike Finland και τις τοπικές αρχές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποφανθεί ότι υπήρξε παραβίαση της νομοθεσίας.
Από την πλευρά της, η Google αναφέρει ότι οι μέχρι τώρα εργασίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις άδειες που έχουν εκδοθεί και ότι έχουν προηγηθεί εκτεταμένες περιβαλλοντικές έρευνες.
50.000 υπογραφές μέσα σε τρεις ημέρες
Η συζήτηση ξεπερνά πλέον τα όρια του Μούχος.
Πρωτοβουλία πολιτών που ζητά αυστηρότερους όρους για τη σύνδεση και λειτουργία των data centers στο ηλεκτρικό δίκτυο συγκέντρωσε 50.000 υπογραφές μέσα σε τρεις ημέρες, φτάνοντας το όριο που απαιτείται για να εξεταστεί από το φινλανδικό Κοινοβούλιο.
Μεταξύ άλλων, η πρωτοβουλία προτείνει ειδική επιβάρυνση για τα data centers, ώστε να αντισταθμίζεται μέρος του κόστους που συνδέεται με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, νερού και άλλων φυσικών πόρων.
Η AI αλλάζει και τον χάρτη των επενδύσεων
Το Μούχος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας ευρύτερης τάσης: η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης δεν μεταμορφώνει μόνο τις τεχνολογικές εταιρείες, αλλά και τις περιοχές στις οποίες δημιουργούνται οι τεράστιες υποδομές που απαιτούνται για τη λειτουργία της.
Για μια πόλη λίγων χιλιάδων κατοίκων, μια επένδυση τέτοιας κλίμακας μπορεί να σημαίνει νέες θέσεις εργασίας, μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα και νέες υποδομές.
Ταυτόχρονα, όμως, η Φινλανδία βρίσκεται αντιμέτωπη με το ίδιο ερώτημα που τίθεται πλέον σε όλη την Ευρώπη: πόσα data centers μπορεί να υποστηρίξει ένα ενεργειακό σύστημα χωρίς να μεταφέρει το κόστος στις τοπικές κοινωνίες και στο περιβάλλον;