Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη, καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν πλέον εργαλεία AI αυξήθηκε στο 47%, από 34% ένα χρόνο νωρίτερα. Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί σε ετήσιο ρυθμό 38%, έναντι 29% στην Ευρώπη, σύμφωνα με την έρευνα «Unlocking Greece’s AI Potential 2026», η οποία εκπονήθηκε από τη Strand Partners για λογαριασμό της Amazon Web Services.
Η μελέτη, που βασίζεται σε έρευνα μεταξύ 1.000 επιχειρηματικών στελεχών και 1.000 πολιτών στην Ελλάδα, καταγράφει τη μετάβαση της χώρας από το ερώτημα «αν» οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη στο ερώτημα «πώς» την αξιοποιούν και κατά πόσο είναι έτοιμες για το επόμενο κύμα τεχνολογιών, όπως η αυτενεργή AI, η φυσική AIκαι η προηγμένη ρομποτική.
Η αυξανόμενη υιοθέτηση συνοδεύεται από αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται την τεχνητή νοημοσύνη. Το 63% δηλώνει ότι η AI αποτελεί κορυφαία ή υψηλή προτεραιότητα, ενώ το 72% τη χαρακτηρίζει ζωτικής σημασίας ή σημαντικό παράγοντα για τη συνολική επιχειρηματική στρατηγική.
Τα οφέλη είναι ήδη μετρήσιμα. Το 88% των επιχειρήσεων που έχουν υιοθετήσει την AI αναφέρει βελτιώσεις στην παραγωγικότητα, ενώ το 76% εκτιμά ότι η τεχνολογία θα υποστηρίξει την επιχειρηματική ανάπτυξη μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Παράλληλα, το 56% καταγράφει ταχύτερους κύκλους καινοτομίας, ποσοστό που αυξάνεται στο 74% μεταξύ των νεοφυών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, η πλειονότητα των επιχειρήσεων παραμένει σε αρχικό στάδιο χρήσης. Το 61% όσων αξιοποιούν την AI επικεντρώνεται κυρίως σε εφαρμογές που ενισχύουν την αποδοτικότητα και αυτοματοποιούν εργασίες ρουτίνας. Το 22% βρίσκεται σε ενδιάμεσο επίπεδο, έχοντας ενσωματώσει την AI σε περισσότερες επιχειρηματικές λειτουργίες, ενώ μόλις το 17% έχει περάσει στο πιο προηγμένο, μετασχηματιστικό στάδιο.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που αναπτύσσουν προσαρμοσμένα συστήματα, συνδυάζουν πολλαπλά μοντέλα ή αξιοποιούν αυτενεργές και αυτόνομες δυνατότητες AI. Παρά την περιορισμένη έκταση, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε από 12% το 2025, γεγονός που δείχνει ότι η ελληνική αγορά αρχίζει σταδιακά να μετακινείται από τον πειραματισμό σε πιο σύνθετες εφαρμογές.
Cloud και υποδομές στο επίκεντρο
Η ανάπτυξη των υποδομών cloud αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίσω από την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν υπηρεσίες cloud αυξήθηκε στο 60%, από 49% πέρυσι, με την υιοθέτηση να αφορά το 58% των μικρομεσαίων και το 67% των μεγάλων επιχειρήσεων.
Το 47% των επιχειρήσεων αναφέρει την πρόσβαση σε υποδομές cloud ως έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που υποστηρίζουν την υιοθέτηση και την ενσωμάτωση της AI. Παράλληλα, το 66% των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη θεωρεί σημαντική τη συμβολή επιχορηγήσεων ή δημόσιων προγραμμάτων, ενώ για το 17% η κρατική στήριξη ήταν καθοριστική.
Η έρευνα υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της ευελιξίας στην επιλογή τεχνολογικών παρόχων. Το 71% των επιχειρήσεων θεωρεί εξαιρετικά ή πολύ σημαντική τη δυνατότητα επιλογής και αλλαγής παρόχου AI, ενώ το 47% χρησιμοποιεί ήδη παρόχους από περισσότερες από μία γεωγραφικές περιοχές. Επιπλέον, το 74% θεωρεί σημαντική την πρόσβαση σε παγκόσμιες εταιρείες τεχνολογίας για την υιοθέτηση της AI, το 77% για την καινοτομία και το 81% για τη γρήγορη επέκταση των δραστηριοτήτων του.
Περιορισμένη ετοιμότητα για την επόμενη γενιά
Παρά την ταχεία αύξηση της υιοθέτησης, οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν αισθάνονται ακόμη έτοιμες για τις τεχνολογίες επόμενης γενιάς. Μόλις το 19% δηλώνει πλήρως ή πολύ έτοιμο να υιοθετήσει τεχνολογίες όπως η agentic AI, η προηγμένη ρομποτική και η φυσική AI. Αντίθετα, το 41% δηλώνει ελάχιστα ή καθόλου έτοιμο.
Η agentic AI, δηλαδή τα συστήματα που μπορούν να σχεδιάζουν και να εκτελούν εργασίες με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση, παραμένει σε πρώιμο στάδιο. Μόλις το 2% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι την έχει αναπτύξει πλήρως, ενώ το 18% πειραματίζεται ή εφαρμόζει πιλοτικά σχετικές λύσεις. Ωστόσο, το 44% δηλώνει ότι έχει σχέδια να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία ή εξετάζει το ενδεχόμενο υιοθέτησής της.
Όσες επιχειρήσεις έχουν ήδη εφαρμόσει agentic AI αναφέρουν αύξηση της λειτουργικής αποδοτικότητας ή της παραγωγικότητας σε ποσοστό 54%, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και εκτέλεση εργασιών σε ποσοστό 48% και βελτίωση της επεκτασιμότητας των λειτουργιών σε ποσοστό 39%.
Τα βασικότερα εμπόδια για την μη υιοθέτηση είναι η έλλειψη δεξιοτήτων και οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι. Το 48% αναφέρει ελλείψεις σε δεξιότητες AI και ψηφιακές δεξιότητες, το 36% ανεπαρκείς εσωτερικούς πόρους και το 31% περιορισμένη εσωτερική δυναμικότητα του ανθρώπινου δυναμικού. Μόνο το 16% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι διαθέτει σήμερα ισχυρές δεξιότητες τεχνητής νοημοσύνης.
Οι πολίτες υιοθετούν ταχύτερα την AI
Η εξοικείωση των πολιτών με την τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται, καθώς το 82% δηλώνει ότι είναι πολύ ή αρκετά εξοικειωμένο με την τεχνολογία. Το 29% χρησιμοποιεί καθημερινά εργαλεία AI, ενώ ένα επιπλέον 27% τα χρησιμοποιεί τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Το 64% έχει χρησιμοποιήσει chatbot τους τελευταίους έξι μήνες και το 53% εργαλεία εξατομικευμένων προτάσεων πολυμέσων. Μάλιστα, το 48% των εργαζομένων δηλώνει ότι η χρήση της AI για προσωπικούς σκοπούς είναι πιο προηγμένη από τη χρήση της στον χώρο εργασίας.
Η στάση απέναντι στην τεχνολογία είναι σε γενικές γραμμές θετική. Το 57% αναμένει ότι η AI θα βελτιώσει την καθημερινότητά του μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ το 47% δηλώνει ότι βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη πιο θετικά όταν αυτή υιοθετείται από τον δημόσιο τομέα. Παράλληλα, το 38% αναφέρει ότι η AI επηρεάζει σημαντικά την εργασία του και, από αυτούς, το 61% αξιολογεί τον αντίκτυπο ως θετικό.
Ωστόσο, το επίπεδο κατάρτισης παραμένει χαμηλό. Μόλις το 18% έχει συμμετάσχει σε ειδική εκπαίδευση για την AI κατά το τελευταίο έτος, ενώ το 59% δηλώνει ότι χρειάζεται πρόσθετη κατάρτιση σε ψηφιακές δεξιότητες.
Κίνδυνος διαρροής νεοφυών επιχειρήσεων
Οι νεοφυείς επιχειρήσεις αποτελούν έναν από τους βασικούς πυλώνες του ελληνικού οικοσυστήματος AI. Το 73% έχει υιοθετήσει την τεχνητή νοημοσύνη, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο του 47%, ενώ οι startups εμφανίζουν και υψηλότερη ετοιμότητα για τις τεχνολογίες επόμενης γενιάς.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα καταγράφει τον κίνδυνο μεταφοράς τους στο εξωτερικό. Το 41% των νεοφυών επιχειρήσεων δηλώνει ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την Ευρώπη προκειμένου να εξασφαλίσει μεγαλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια, ταχύτερη κλιμάκωση και μεγαλύτερες αγορές. Το 44% δεν θα εξέταζε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ το 15% δεν έχει αποφασίσει.
Οι βασικοί λόγοι που θα μπορούσαν να οδηγήσουν μια startup εκτός Ευρώπης είναι η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, η καλύτερη πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές, η ταχύτερη διεθνής ανάπτυξη, ένα ευνοϊκότερο ρυθμιστικό περιβάλλον και η πρόσβαση σε εξειδικευμένο ταλέντο.
Αντίστοιχα, μεταξύ των παραγόντων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την παραμονή τους περιλαμβάνονται η αύξηση των κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου, η σαφέστερη και αναλογικότερη νομοθεσία, η ταχύτερη κλιμάκωση εντός Ευρώπης, η ενίσχυση των δημόσιων κινήτρων και η βελτίωση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Οι προτεραιότητες για την επόμενη ημέρα
Η έρευνα προτείνει μια σειρά παρεμβάσεων προκειμένου η Ελλάδα να μετατρέψει την αυξημένη υιοθέτηση σε ευρύτερο οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό.
Μεταξύ άλλων, προκρίνεται η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, η καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων και η απλούστευση των διαδικασιών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, η έκθεση εισηγείται τη διατήρηση της τεχνολογικής ουδετερότητας στις δημόσιες συμβάσεις και τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφορετικών παρόχων cloud και AI, με βάση την ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα, την ανθεκτικότητα και την αξία των υπηρεσιών.
Σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και ο δημόσιος τομέας. Το 42% των επιχειρήσεων θεωρεί τις ευκαιρίες πώλησης προς το Δημόσιο καθοριστικής ή πολύ μεγάλης σημασίας για την απόφαση υιοθέτησης AI, ενώ το 27% αναφέρει τις πολύπλοκες ή αργές διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων ως εμπόδιο στην επέκταση των λύσεων.
Η έκθεση καλεί επίσης σε σαφή και αναλογική εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την AI, με πρακτική καθοδήγηση προς τις επιχειρήσεις, λειτουργικό περιβάλλον δοκιμών και αποφυγή αδικαιολόγητων πρόσθετων εθνικών απαιτήσεων.
Το συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η Ελλάδα έχει περάσει το στάδιο της αρχικής υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά δεν έχει ακόμη αξιοποιήσει πλήρως το μετασχηματιστικό της δυναμικό. Η επόμενη φάση θα κριθεί από την ικανότητα των επιχειρήσεων και του Δημοσίου να επενδύσουν σε δεξιότητες, υποδομές, δεδομένα, χρηματοδότηση και ασφαλή κλιμάκωση — προτού το επόμενο κύμα της AI διευρύνει περαιτέρω το χάσμα μεταξύ των πρωτοπόρων και όσων παραμένουν στο στάδιο του πειραματισμού.