- -
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευρύνει το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών, εάν δεν σχεδιαστεί με βάση τις διαφορετικές γλώσσες και συνθήκες ζωής των πληθυσμών.
- Γιατί η AI κινδυνεύει να διευρύνει τις παγκόσμιες ανισότητες.
- Πάνω από το 90% των δεδομένων των πρώτων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων ήταν στα αγγλικά.
- Το Ίδρυμα Gates επενδύει τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια για πιο προσβάσιμη AI.
Δισεκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να μείνουν πίσω από την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς πολλά από τα σημερινά συστήματα δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις γλώσσες και τις συνθήκες ζωής των πληθυσμών στις φτωχότερες χώρες του κόσμου.
Αυτό προειδοποιεί το Ίδρυμα Γκέιτς στην ετήσια έκθεσή του Goalkeepers Report 2026, επισημαίνοντας ότι η AI μπορεί να διευρύνει το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών, εάν δεν σχεδιαστεί εξαρχής ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών.
Η γλώσσα και τα δεδομένα
Περισσότερο από το 90% των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση των πρώτων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων προερχόταν από αγγλόφωνες πηγές. Η ανισορροπία αυτή αποτυπώνεται και στην απόδοση των συστημάτων αναγνώρισης ομιλίας.
Στα αγγλικά, τα κορυφαία συστήματα εμφανίζουν σφάλματα σε λιγότερο από 6% των περιπτώσεων. Στα γιορούμπα, γλώσσα που μιλιέται ευρέως στη Νιγηρία, το ποσοστό σφάλματος είναι δέκα φορές υψηλότερο.
Παράλληλα, ένα σύστημα AI που έχει αναπτυχθεί σε μια πλούσια χώρα μπορεί να μην αποδίδει εξίσου αποτελεσματικά όταν μεταφέρεται σε διαφορετικό περιβάλλον χωρίς τα κατάλληλα τοπικά δεδομένα.
Για παράδειγμα, ένα εργαλείο σχεδιασμένο για έναν εμπορικό αγρότη στην Αϊόβα ενδέχεται να μην κατανοεί τις καλλιέργειες, τα παράσιτα, τις αγορές ή τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει ένας μικροκαλλιεργητής στην Αιθιοπία.
Η άλλη πλευρά της AI
Το Ίδρυμα Gates προειδοποιεί ότι, εάν η ανάπτυξη της τεχνολογίας αφεθεί αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς, τα πιο προηγμένα εργαλεία AI είναι πιθανό να σχεδιαστούν πρώτα για εκείνους που μπορούν να τα πληρώσουν, αντί για τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να επωφεληθούν περισσότερο από αυτά.
Ωστόσο, η έκθεση αναδεικνύει και τις δυνατότητες της AI να συμβάλει στη μείωση των ανισοτήτων, καλύπτοντας ελλείψεις σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς και γεωργικούς συμβούλους και μεταφέροντας εξειδικευμένη γνώση σε εργαζομένους πρώτης γραμμής.
Το Ίδρυμα δεσμεύει τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια την επόμενη διετία για την ενίσχυση της πρόσβασης στην AI, με χρηματοδότηση στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της γεωργίας, καθώς και σε ψηφιακές υποδομές, όπως σύνολα δεδομένων σε τοπικές γλώσσες.
«Η AI θα μπορούσε να είναι ένας μεγάλος εξισωτής – ή να διευρύνει το χάσμα. Δεν πρόκειται για μια πρόβλεψη που αφορά το μακρινό μέλλον. Είναι μια επιλογή που γίνεται τώρα», δήλωσε ο Bill Gates στην έκθεση.
Ήδη, σύμφωνα με το Ίδρυμα, ένα σύστημα AI έχει βελτιώσει τη διαγνωστική ακρίβεια σε κλινικές της Κένυας, εργαλεία εκπαίδευσης έχουν καταγράψει σημαντικές βελτιώσεις στη μάθηση σε Σιέρα Λεόνε και ΗΠΑ, ενώ μια υπηρεσία γεωργικής υποστήριξης χρησιμοποιείται από περισσότερους από 740.000 αγρότες στην Ινδία.