Ο Βασίλης Βασιλόπουλος προειδοποιεί για το αυξανόμενο ενεργειακό και υδατικό αποτύπωμα των data centers, αλλά και για τους κινδύνους στην κυβερνοασφάλεια και την ακαδημαϊκή έρευνα.
- Κάθε ερώτηση σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να συνδέεται με κατανάλωση έως και 500 ml νερού, σύμφωνα με τον ερευνητή.
- Μεγάλα data centers μπορούν να καταναλώνουν ενέργεια αντίστοιχη με εκείνη που χρειάζονται πόλεις 50.000 έως 100.000 κατοίκων.
- Ο Βασίλης Βασιλόπουλος προειδοποιεί επίσης για τους κινδύνους από τη συγκέντρωση τεράστιου όγκου δεδομένων και την περιορισμένη πρόσβαση των πανεπιστημίων σε υπολογιστικές υποδομές.
Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers συνοδεύεται από σημαντικές ενεργειακές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις, με την κατανάλωση νερού να αποτελεί ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης.
Ο Βασίλης Βασιλόπουλος, μεταδιδακτορικός ερευνητής του Ιονίου Πανεπιστημίου στη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, ανέφερε ότι κάθε ερώτηση προς ένα σύστημα AI μπορεί να αντιστοιχεί σε κατανάλωση έως και μισού λίτρου νερού από τις υποδομές που φιλοξενούν τους υπερυπολογιστές.
Μιλώντας στην εκπομπή «Με το βλέμμα στην πόλη», αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της ταχείας επέκτασης των κέντρων δεδομένων τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα.
Επενδύσεις τρισεκατομμυρίων στα data centers
Σύμφωνα με τον κ. Βασιλόπουλο, οι επενδύσεις στον κλάδο κινούνται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι συνολικές επενδύσεις μπορεί να φτάσουν τα 17 τρισ. δολάρια μέσα στην επόμενη πενταετία, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα να πρωταγωνιστούν.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτουργούν ήδη περίπου 20 data centers, με μεγάλο μέρος του επενδυτικού ενδιαφέροντος να συγκεντρώνεται στην Αττική.
Κατανάλωση ενέργειας όσο μια ολόκληρη πόλη
Ο ερευνητής σημείωσε ότι μεγάλες υποδομές εταιρειών όπως η Amazon και η Meta μπορούν να έχουν ενεργειακές ανάγκες αντίστοιχες με εκείνες μιας πόλης 50.000 έως 100.000 κατοίκων.
Παράλληλα, ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το ζήτημα της κατανάλωσης νερού, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για την ψύξη των εγκαταστάσεων.
Μέρος του νερού μπορεί να προέρχεται από επεξεργασμένα λύματα βιολογικού καθαρισμού, ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Βασιλόπουλο, απαιτούνται και πρόσθετες ποσότητες από το δίκτυο ύδρευσης.
Το ζήτημα της ενέργειας από ΑΠΕ
Σε ό,τι αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, ο Βασίλης Βασιλόπουλος ανέφερε ότι υπάρχει σχεδιασμός ώστε τα data centers να αξιοποιούν ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η οποία σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αξιοποιείται λόγω της έλλειψης επαρκών υποδομών αποθήκευσης.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, τίθεται παράλληλα το ερώτημα γιατί αυτή η ενέργεια δεν διοχετεύεται στο δίκτυο, με στόχο τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τους πολίτες.
«Άκριτη ανάπτυξη» της τεχνητής νοημοσύνης
Ο ερευνητής εμφανίστηκε επικριτικός απέναντι στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται διεθνώς ο κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως ανέφερε, υπάρχει ένα ισχυρό υποστηρικτικό ρεύμα υπέρ της ανάπτυξης της AI χωρίς επαρκή αξιολόγηση των κινδύνων, ενώ όσοι εκφράζουν ενστάσεις συχνά αντιμετωπίζονται ως αντίθετοι στην τεχνολογική πρόοδο.
Παρομοίασε την κατάσταση με έναν οδηγό που ξεκινά ένα μεγάλο ταξίδι χωρίς να έχει προηγουμένως ελέγξει «τον κινητήρα ή τον αέρα στα ελαστικά».
Οι κίνδυνοι για την κυβερνοασφάλεια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κυβερνοασφάλεια, επισημαίνοντας ότι η συγκέντρωση τεράστιων ποσοτήτων προσωπικών, εταιρικών και κρατικών δεδομένων σε περιορισμένο αριθμό υποδομών αυξάνει τους δυνητικούς κινδύνους.
Όπως σημείωσε, κανένα σύστημα δεν μπορεί να θεωρηθεί απολύτως θωρακισμένο απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις και σε επιτήδειους που αναζητούν ευάλωτα σημεία.
Το πρόβλημα για τα ελληνικά πανεπιστήμια
Ο Βασίλης Βασιλόπουλος αναφέρθηκε και στην περιορισμένη πρόσβαση της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας σε ισχυρές υπολογιστικές υποδομές.
Υποδομές όπως ο «Φάρος» στο Λαύριο θα μπορούσαν, σύμφωνα με τον ίδιο, να καλύψουν σημαντικό μέρος των αναγκών της ερευνητικής κοινότητας, ωστόσο η πρόσβαση εξαρτάται από τις συμφωνίες που θα συναφθούν με τα ακαδημαϊκά ιδρύματα.
Χαρακτήρισε ως «τρικλοποδιά» για την ακαδημαϊκή έρευνα το γεγονός ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν διαθέτουν δικές τους επαρκείς υποδομές data center.
Όπως υποστήριξε, αυτό έχει ως αποτέλεσμα ερευνητικές ιδέες και καινοτόμα προϊόντα που ξεκινούν μέσα στα πανεπιστήμια να καταλήγουν συχνά σε ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα, τα οποία διαθέτουν την απαραίτητη υπολογιστική ισχύ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Χάρβαρντ: Αποζημίωση 53 εκατ. δολαρίων για το σκάνδαλο με την πώληση ανθρώπινων μελών στη μαύρη αγορά
- ΗΠΑ: Νέα έρευνα κατά του Χάρβαρντ για κινεζικές δωρεές και υποτροφίες
- OpenAI και Χάρβαρντ αποκαλύπτουν πώς χρησιμοποιούν πραγματικά οι χρήστες το ChatGPT
