Άλλο ένα ελληνικό παράδοξο αναδεικνύει η τελευταία έκθεση της Εurostat για την ψηφιοποίηση στην Ευρώπη.
Στα σπίτια μας, όπως και γενικότερα στην ιδιωτική σφαίρα, φαίνεται να παίζουμε την ψηφιακή τεχνολογία, ειδικά το ΑΙ, στα δάχτυλα. Αντίθετα, στον επιχειρηματικό κλάδο, στην αγορά εργασίας, στην εκπαίδευση και στις υποδομές, η ψηφιοποίηση κινείται ακόμα σε χαμηλά επίπεδα.
Για παράδειγμα, είμαστε από τα πιο γρήγορα «ψηφιακά πηρούνια» στην Ευρώπη, καθώς διαπρέπουμε στις online παραγγελίες έτοιμου φαγητού. Το 64% των Ελλήνων έχει παραγγείλει online ντελίβερι από εστιατόριο τους τελευταίους τρεις μήνες, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (33%). Οι μόνοι που μας ξεπερνάνε σε διαδικτυακή μάσα είναι τα αδέλφια μας οι Κύπριοι και οι Μαλτέζοι, με ποσοστά 79% και 75% αντίστοιχα.
Σε ό,τι αφορά όμως το επίπεδο της ψηφιακής έντασης των επιχειρήσεων, είμαστε τρίτοι από το τέλος, πάνω από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Η κατάσταση ειναι χειρότερη για τις μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις. To 44% των ΜμΕ χαρακτηρίζεται ως «πολύ χαμηλής ψηφιακής έντασης», έναντι 28% στην Ευρώπη. Αντίθετα, μόλις 19% χαρακτηρίζεται «υψηλής ψηφιακής έντασης», έναντι 27,5% στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα είναι πρώτη στη χρήση τεχνολογιών ΑΙ, κυρίως για ιδιωτικούς λόγους. – πηγή: Eurostat
Πρώτοι στη χρήση ΑΙ, αλλά μόνο για την πάρτη μας
Αντίτστοιχα, είμαστε πρώτοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση στη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Ο ένας στους δύο Έλληνες με πρόσβαση στο διαδίκτυο (49,5%) έχει χρησιμοποιήσει ΑΙ το τελευταίο τρίμηνο, έναντι 35% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Ενώ όμως στην προσωπική μας ζωή κοντεύουμε να γίνουμε «κολλητοί» με το chatGPT και άλλα παρόμοια ΑΙ chatbot, στη δουλειά κάνουμε ότι δεν τα ξέρουμε. Λιγότερες από μία στις δέκα επιχειρήσεις (8,9%) χρησιμοποιούν τεχνολογίες ψηφιακής νοημοσύνης, έναντι 20% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το ποσοστό αυτό μας κατατάσσει τέταρτους από το τέλος, ελάχιστα πιο πάνω από τη Βουλγαρία και την Πολωνία (8,6% και 8,4%). Ουραγοί στη χρήση ΑΙ είναι οι επιχειρήσεις στη Ρουμανία, με 5,2%.
Σε ό,τι αφορά όμως το ποσοστό των Ελλήνων που χρησιμοποιούν ΑΙ για επαγγελματικούς λόγους, βρισκόμαστε λίγο πιο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (18% έναντι 16,4%).
Αυτό πιθανόν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι, σε ατομικό επίπεδο, είναι πιο εξοικειωμένοι με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, από ό,τι οι επιχειρήσεις σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης και οργάνωσης.
Το 51% των Ελλήνων έχει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες – έναντι 61% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Η ψηφιοποίηση στην Ευρώπη 2026
Η νέα διαδραστική έκθεση της Εurostat για την ψηφιοποίηση στην Ευρώπη (Digitalisation in Europe 2026), εξετάζει τη διείσδυση των νέων τεχνολογιών και την ψηφιακή μετάβασης σε μια σειρά τομείς.
Αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ στις ψηφιακές δεξιότητες του πληθυσμού. Εξίσου σημαντική είναι η ψαλίδα στην απασχόληση στον κλάδο της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνίας (ΤΠΕ ή ΤΠ), την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και την ψηφιακή διακυβέρνηση.
Η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στους περισσότερους τομείς που αφορούν την ψηφιοποίηση, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, οι ελληνικές επιχειρήσεις, παρά τη χαμηλή ψηφιοποίηση, έχουν ελάχιστα καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Το 25% των ελληνικών επιχειρήσεων πραγματοποιεί ψηφιακές πωλήσεις, έναντι 23,6% στην ΕΕ.
Όμως σε επίπεδο παραγωγικών επενδύσεων σε ψηφιακές υπηρεσίες (π.χ. αγορά τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους), αξιοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου και ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομίας, το χάσμα με την Ευρώπη επιμένει.
Το 90% των Ελλήνων διαβάζει οnline ειδήσεις – έναντι 71% στην ΕΕ
Τεχνοφρικιά στο σπίτι, τεχνο-σκεπτικιστές στη δουλειά;
Στην προσωπική μας ζωή οι Έλληνες είμαστε «γκατζετάκηδες». Τρελαινόμαστε να δοκιμάζουμε τα καινούργια apps, να ανταλάσσουμε memes στα social media, να αναζητούμε συμβουλές για την υγεία, την ψυχολογία, ακόμα και τα γκομενικά μας στα ψηφιακά ψαχτήρια. Τα δε νεαρά ελληνόπουλα 16-24 ετών, είναι εξπέρ στις ηλεκτρονικές αγορές, στις οποίες επιδίδονται με μεγαλύτερη μανία από τον μέσο όρο των συνομηλίκων τους στην ΕΕ (91% έναντι 84%). Το 82% των Ελλήνων χρηστών ίντερνετ έχουν social media, έναντι 72% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Επίσης είμαστε από τους πλέον φανατικούς αναγνώστες ηλεκτρονικών ΜΜΕ, με το 90% να ενημερώνεται online, έναντι 71% στην ΕΕ.
Σε γενικές γραμμές οι ευρυζωνικές συνδέσεις στην Ελλάδα αναπτύσσονται μεν ραγδαία, αλλά υστερούν σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Βρισκόμαστε στην προτελευταία θέση στην ΕΕ ως προς το ποσοστό πρόσβασης των νοικοκυριών στο ίντερνετ (περίπου 89% έναντι 95% στην ΕΕ). Αν όμως συγκρίνουμε τη σημερινή κατάσταση με δέκα χρόνια πριν, όταν πρόσβαση στο ίντερνετ είχε μόνο το 68%, έχουμε κάνει άλματα.
Υστερούμε στις ψηφιακές δεξιότητες
Περίπου ο ένας στους δύο Έλληνες (51%) κατέχει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι γνωρίζουμε από υπολογιστές και προγραμματισμό, αλλά ότι μπορούμε να χειριστούμε στοιχειωδώς υπολογιστή, ποντίκι και πληκτρολόγιο, να στείλουμε μέιλ, να πληρώσουμε λογαριασμούς μέσω ίντερνετ κ.λπ. Στην ΕΕ τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και πάνω κατέχει το 61% του πληθυσμού. Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται η Ολλανδία, η Ιρλανδία και η Δανία με ποσοστά άνω του 80%.
Η Ελλάδα είναι τελευταία στην ΕΕ στο μερίδιο απασχόλησης στις Τεχνολογίες Πληροφοριών και Επικοινωνίας.
Ουραγοί στην απασχόληση στις τεχνολογίες πληροφορίας
Αν στις ψηφιακές δεξιότητες απλώς υστερούμε, στην απασχόληση πατώνουμε κυριολεκτικά.
Μόνο το 2,5% των απασχολούμενων είναι επαγγελματίες τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνίας. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, πίσω από τη Ρουμανία (2,7%) και σε μεγάλη απόσταση από τις αμέσως επόμενες θέσεις (Ιταλία, Σλοβακία, με 4,4% και 4,5%).
Στο μέσο όρο της ΕΕ οι ειδικοί ΤΠΕ αντιπροσωπεύουν το 5% του συνόλου της απασχόλησης. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 10 εκατομμύρια εργαζόμενους. Σύμφωνα με τους ψηφιακούς στόχους της ΕΕ, ο αριθμός αυτός πρέπει να έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί ως το 2030 – στα 20 εκατομμύρια εργαζόμενους, με ισορροπημένη συμμετοχή ανδρών και γυναικών.
Τα υψηλότερα ποσοστά εργαζόμενων στις τεχνολογίες πληροφοριών έχουν η Σουηδία, το Λουξεμβούργο (9% αμφότερες) και η Φινλανδία (8%).
Παρά την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, ο κλάδος των ΤΠΕ παραμένει ανδροκρατούμενος (81% άνδρες – 19% γυναίκες). Τα υψηλότερα ποσοστά γυναικών ειδικών ΤΠΕ έχουν οι Ρουμανία (28%), Λετονία (26%), Βουλγαρία και Σουηδία (25% αμφότερες).
Παραγωγικό υπόδειγμα
Τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά απασχόλησης στις ΤΠΕ, σε συνδυασμό με το χαμηλό βαθμό ψηφιακής έντασης των επιχειρήσεων, είναι ενδεικτικά ενός μοντέλου απασχόλησης και οικονομικής δραστηριότητας που βασίζεται πρωτίστως στην ένταση εργασίας και δευτερευόντως στις υψηλές τεχνολογίες και την ένταση γνώσης.
Την υστέρηση της Ελλάδας σε μερίδια απασχόλησης στους τομείς έντασης γνώσης και τεχνολογίας σχολιάζει και το ΙΟΒΕ στην τελευταία του έκθεση. Όπως σημειώνει, το χάσμα με την ΕΕ διευρύνεται, η πρόοδος είναι πολύ αργή και η Ελλάδα υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου στη διαδικασία μετάβασης σε ένα πιο σύγχρονο παραγωγικό υπόδειγμα.
- in.gr