Η OpenAI εισέρχεται στο 2026 ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στην ιστορία, αλλά με ένα επιχειρηματικό μοντέλο που δοκιμάζεται από το τεράστιο κόστος της υπολογιστικής ισχύος και τις αυξανόμενες επενδυτικές της δεσμεύσεις.
Το δημοσίευμα του Economist σκιαγραφεί μια χρονιά «όλα ή τίποτα» για τον Σαμ Άλτμαν και τους επενδυτές του, καθώς η εταιρεία καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει την εκρηκτική ανάπτυξη σε βιώσιμη κερδοφορία.
Εκρηκτική ανάπτυξη, εκρηκτικές δαπάνες
Τα τελευταία τρία χρόνια, η OpenAI έχει μετατραπεί από ένα σχετικά άγνωστο ερευνητικό εργαστήριο σε παγκόσμιο πρωταγωνιστή της τεχνητής νοημοσύνης, με το ChatGPT να λειτουργεί ως βασικός μοχλός αναγνωρισιμότητας και εσόδων. Τα έσοδα εκτιμάται ότι ανήλθαν το 2025 στα 13 δισ. δολάρια, με ετήσιο ρυθμό (run-rate) περί τα 20 δισ. δολάρια στο τέλος της χρονιάς, επίδοση που Google και Facebook χρειάστηκαν πέντε και έξι χρόνια αντίστοιχα για να επιτύχουν.
Πίσω από τα εντυπωσιακά νούμερα, όμως, κρύβεται μια εξίσου εντυπωσιακή «καταναλωση» μετρητών: διαρροές κάνουν λόγο για εκτιμώμενες αρνητικές ταμειακές ροές 17 δισ. δολαρίων το 2026, από 9 δισ. το 2025, με ζημιές που αναμένεται να συνεχιστούν και τα επόμενα τρία χρόνια. Συνολικά, η εταιρεία έχει ήδη αντλήσει πάνω από 60 δισ. δολάρια – περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ιδιωτική εταιρεία – σχεδόν όλα μετά την εμφάνιση του ChatGPT στα τέλη του 2022.
OpenAI: Το ακριβό στοίχημα της υπολογιστικής ισχύος
Ο πυρήνας του προβλήματος για την OpenAI είναι ότι η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ – ο μεγαλύτερος συντελεστής κόστους – παραμένει στενά συνδεδεμένη με τα έσοδα. Η κατανάλωση ισχύος από τα data centers της εκτιμάται ότι αυξήθηκε από 200 MW το 2023 σε 1,9 GW το 2025, με επιστολές προθέσεων για επιπλέον 30 GW τα επόμενα χρόνια, σε επενδύσεις που φτάνουν θεωρητικά τα 1,4 τρισ. δολάρια.
Αυτή η κλίμακα επενδύσεων επιβάλλει διαρκή προσφυγή σε νέα κεφάλαια: μέσα στο 2026 η OpenAI σχεδιάζει να αντλήσει εκ νέου κεφάλαια, φέρεται να αναζητά έως 100 δισ. δολάρια σε αποτίμηση που μπορεί να αγγίξει τα 830 δισ. δολάρια, από 500 δισ. στην προηγούμενη χρηματοδότηση. Παράλληλα, η εταιρεία έχει απεγκλωβιστεί από την αποκλειστικότητα με τη Microsoft και βρίσκεται σε συζητήσεις με την Amazon για επένδυση έως 10 δισ. δολαρίων, ενώ και η Nvidia έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο για επενδύσεις έως 100 δισ. δολαρίων σε δόσεις, συνδέοντας τη χρηματοδότηση με την πώληση των δικών της επεξεργαστών.
Σκληρός ανταγωνισμός για την OpenAI
Την ίδια στιγμή, η τεχνολογική «ψαλίδα» με τους ανταγωνιστές κλείνει. Σύμφωνα με μετρήσεις του Stanford Institute for Human-Centred AI, οι διαφορές απόδοσης ανάμεσα στα πιο προηγμένα μοντέλα έχουν μειωθεί σημαντικά μέσα στο 2025, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο για την OpenAI να διατηρήσει ξεκάθαρο τεχνολογικό προβάδισμα.
Ο μεγαλύτερος αντίπαλος αναδεικνύεται πλέον η Google, της οποίας το μοντέλο Gemini 3, που λανσαρίστηκε τον Νοέμβριο, ξεπέρασε το GPT-5.1 της OpenAI σε πολλές δοκιμές, αναγκάζοντας την OpenAI να απαντήσει με το GPT-5.2 χωρίς ωστόσο να πετύχει… «νοκ άουτ». Επιπλέον, τα ανοιχτά μοντέλα βελτιώνονται με ταχείς ρυθμούς, περιορίζοντας τα περιθώρια διαφοροποίησης των κλειστών, εμπορικών λύσεων.
Πίεση στο προϊόν-ναυαρχίδα και στα οικονομικά
Παρότι η ChatGPT εξακολουθεί να προηγείται σε χρήση, σημάδια κόπωσης αρχίζουν να εμφανίζονται, σημειώνει ο Economist. Σύμφωνα με την Sensor Tower, η υπηρεσία μετρούσε περίπου 910 εκατ. μηνιαίους ενεργούς χρήστες στα μέσα Δεκεμβρίου, έναντι 345 εκατ. για το Gemini, το οποίο όμως κερδίζει έδαφος, ενώ έρευνα της Deutsche Bank σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές κατέγραψε σχεδόν στασιμότητα στις συνδρομές καταναλωτών κατά τη θερινή περίοδο.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που δείχνουν ότι η OpenAI χάνει χρήματα απλώς και μόνο λειτουργώντας τα μοντέλα της, ειδικά τη δωρεάν εκδοχή της ChatGPT. Διαρροή εσωτερικών δεδομένων της Microsoft, που δημοσιοποίησε ο σχολιαστής Εντ Ζίτρον, φέρεται να δείχνει ότι το κόστος inference ξεπέρασε τα σχετικά έσοδα στο πρώτο μισό του 2025 – σενάριο που αφήνει την εταιρεία μπροστά στο δίλημμα αύξησης τιμών ή περιορισμού της πρόσβασης, με κίνδυνο όμως να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη σε μια στιγμή που ο ανταγωνισμός εντείνεται.
Νέα κανάλια εσόδων και «κάθετη» ολοκλήρωση
Μέρος της στρατηγικής του Άλτμαν είναι η αναζήτηση νέων τρόπων εμπορικής αξιοποίησης της τεχνολογίας. Παρότι, στο πλαίσιο ενός εσωτερικού «code red», φέρεται να έχει παγώσει προσωρινά ένα project για ενσωμάτωση διαφήμισης στο ChatGPT, η εταιρεία φαίνεται να σχεδιάζει την ενεργοποίησή του μέσα στο 2026, ενώ ήδη επιτρέπει σε εταιρείες όπως οι Etsy και Walmart να πωλούν προϊόντα μέσω του chatbot έναντι προμήθειας.
Ταυτόχρονα, η OpenAI επενδύει στην πιο «ανθεκτική» εταιρική πελατειακή βάση. Εκεί αντιμετωπίζει την Anthropic, της οποίας το Claude έχει κερδίσει έδαφος στους developers, και απαντά με δική της συμβουλευτική ομάδα για έργα υλοποίησης ΑΙ σε μεγάλες επιχειρήσεις και με εργαλεία όπως το AgentKit, που βοηθούν τους πελάτες να αυτοματοποιούν εργασίες. Αν και οι καταναλωτές εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων, το μερίδιο των επιχειρήσεων αυξάνεται σταδιακά.
Στο τεχνολογικό σκέλος, η εταιρεία επιλέγει μια στρατηγική κάθετης ολοκλήρωσης, εμπνευσμένη από τη Google. Με συμφωνία με τη Broadcom για ανάπτυξη custom επεξεργαστών και με την εμπλοκή του σχεδιαστή Τζόνι Άιβ σε μία νέα καταναλωτική συσκευή, η OpenAI επιχειρεί να αποκτήσει δική της υποδομή και κανάλια διανομής, ώστε να μειώσει την εξάρτηση από τρίτους προμηθευτές μικροτσίπ και πλατφόρμες.
Η νευρικότητα των επενδυτών και το δίλημμα του 2026
Σε αντίθεση με την Google, που χρηματοδοτεί το ΑΙ στοίχημά της από την εξαιρετικά κερδοφόρα μηχανή αναζήτησης, η OpenAI δεν διαθέτει μια ανάλογη ροή μετρητών για να στηρίξει τις φιλόδοξες δεσμεύσεις της. Αυτό αρχίζει να ανησυχεί μέρος της επενδυτικής κοινότητας: επικεφαλής venture capital συγκρίνουν δημόσια τη δυναμική της εταιρείας σαν μία «WeWork σε στεροειδή», επισημαίνοντας ότι οι ζημιές της προσομοιάζουν με ελλείμματα εθνικών κρατών.
Οι εντάσεις αποτυπώνονται και σε δημόσιες παρεμβάσεις: σε πρόσφατη συνέντευξη σε podcast του επενδυτή Μπραντ Γκέρστνερ, ο Άλτμαν αντέδρασε απότομα όταν ρωτήθηκε πώς σκοπεύει να χρηματοδοτήσει επενδύσεις που αντιστοιχούν σε περίπου 100 φορές τα έσοδα του 2025, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι, αν κάποιος θέλει να πουλήσει τις μετοχές του, θα βρεθεί αγοραστής. Παρά τις αμφιβολίες, πολλοί επενδυτές εξακολουθούν να τον εμπιστεύονται, θεωρώντας ότι έχει ήδη αποδείξει πως μπορεί να κλείνει συμφωνίες που λίγα χρόνια πριν θα έμοιαζαν αδιανόητες.
Το 2026 αναμένεται να λειτουργήσει ως κρίσιμο stress test: εάν οι εταιρικές πωλήσεις δεν κινηθούν όπως αναμένεται και το ChatGPT δεν βρει πιο αποδοτικούς τρόπους κερδοφορίας, το σημερινό οικοδόμημα μπορεί να δεχθεί ισχυρή πίεση. Αν, αντίθετα, η OpenAI καταφέρει να μειώσει το κόστος ανά χρήστη, να ενισχύσει τα έσοδα από επιχειρήσεις και να κεφαλαιοποιήσει τις νέες συμμαχίες με τεχνολογικούς γίγαντες, μπορεί να εδραιώσει την κυριαρχία της στην εποχή της γενετικής ΑΙ