Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία κυριαρχεί στην καθημερινότητα μας, η ανάγκη για “ψηφιακή αποτοξίνωση” αναδεικνύεται ως μια αυξανόμενη προτεραιότητα για καταναλωτές και οικογένειες. Δεν είναι τυχαίο ότι το 40% των καταναλωτών σήμερα ανησυχεί έντονα για τον χρόνο που περνούν online τα μέλη της οικογένειας τους, ενώ η αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στον ψηφιακό και τον πραγματικό κόσμο γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.
Η τελευταία έρευνα της EY “Decoding the Digital Home” για το 2024, η οποία συγκέντρωσε δεδομένα από 20.000 καταναλωτές σε 10 χώρες, αναδεικνύει σημαντικές ανησυχίες γύρω από την υπερβολική χρήση ψηφιακών μέσων και την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο. Για παράδειγμα, το 47% των νοικοκυριών εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για το επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο.
Το 40% των καταναλωτών προβληματίζονται για τον υπερβολικό χρόνο που ξοδεύουν οι ίδιοι και τα μέλη της οικογένειας τους στο Διαδίκτυο
Επιπλέον, το 56% ανησυχεί για τις αρνητικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην αξιοπιστία του περιεχομένου, που καταναλώνει. Οι παραπάνω ανησυχίες οδηγούν όλο και περισσότερους καταναλωτές στην αναζήτηση ισορροπίας και ελέγχου της ψηφιακής χρήσης, όπως και την ανάγκη για “ψηφιακά όρια”.
Η ψηφιακή αποτοξίνωση δεν αφορά απλώς την αποχή από τις οθόνες, αλλά τη δημιουργία υγιών ψηφιακών ορίων. Οι οικογένειες αρχίζουν να αναζητούν λύσεις, που να τους επιτρέπουν: να περιορίζουν τον χρόνο οθόνης για μικρούς και μεγάλους, να φιλτράρουν το διαδικτυακό περιεχόμενο ώστε να είναι ασφαλές και κατάλληλο, να αποσυνδέονται από τον ψηφιακό κόσμο για να επικεντρωθούν στην ποιότητα των πραγματικών ανθρώπινων σχέσεων.
Προστασία ιδιωτικότητας
Η έρευνα της EY υπογραμμίζει ότι η αγορά ψηφιακού περιεχομένου και υπηρεσιών συνδεσιμότητας έχει φτάσει σε σημείο κορεσμού. Παρά την αυξημένη προσφορά, οι καταναλωτές αισθάνονται: υπερφορτωμένοι από τον όγκο των επιλογών, δυσαρεστημένοι από την αξία που λαμβάνουν σε σχέση με το κόστος των υπηρεσιών και αβέβαιοι για την αξιοπιστία και την ασφάλεια των ψηφιακών τους δραστηριοτήτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 29% των νοικοκυριών ακύρωσε τουλάχιστον μία συνδρομή streaming τον τελευταίο χρόνο, κυρίως λόγω κόστους και χαμηλής συχνότητας χρήσης.
Παρά τις ανησυχίες, η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι καταναλωτές δεν απορρίπτουν τη χρήση ψηφιακών υπηρεσιών, αλλά αναζητούν περισσότερη αξία και ποιότητα. Το 44% είναι διατεθειμένο να πληρώσει premium τιμές για υψηλής ποιότητας ψηφιακό περιεχόμενο. Το 43% είναι θετικό σε υπηρεσίες με διαφημίσεις, προκειμένου να μειώσει τα μηνιαία κόστη.
Την ίδια στιγμή, οι υπηρεσίες “ψηφιακού σπιτιού” (smart home) αντιμετωπίζουν προκλήσεις, καθώς οι καταναλωτές εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια των δεδομένων τους, για το υψηλό κόστος εγκατάστασης και συντήρησης και για την ευκολία χρήσης των ψηφιακών εργαλείων.
Υπεύθυνη ψηφιακή κατανάλωση
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών. Το 55% των καταναλωτών θεωρεί ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να ενισχύσουν τους μηχανισμούς ρύθμισης και ελέγχου για την προστασία των χρηστών από επιβλαβές περιεχόμενο και τις αρνητικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης.
Η μελέτη υπογραμμίζει συνολικά ότι η “ψηφιακή αποτοξίνωση” δεν είναι μια περαστική τάση, αλλά μια αναγκαία προσαρμογή στη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα. Οι καταναλωτές καλούνται να επανεξετάσουν τον χρόνο και τον τρόπο χρήσης των ψηφιακών υπηρεσιών, να απαιτήσουν διαφάνεια και ασφάλεια από τους παρόχους και να διαμορφώσουν ένα πιο υγιές και βιώσιμο ψηφιακό περιβάλλον για τις οικογένειές τους.
“Η ψηφιακή αποτοξίνωση δεν σημαίνει απομάκρυνση από την τεχνολογία, αλλά έξυπνη και ισορροπημένη χρήση της. Είναι μια ευκαιρία για μια πιο υγιή και βιώσιμη ψηφιακή καθημερινότητα, που θα προσφέρει πραγματική αξία και ευημερία σε καταναλωτές και κοινωνίες”, τονίζει η μελέτη της ΕΥ.