5G Standalone: Η Ελλάδα στην 4η Θέση παγκοσμίως σε ταχύτητα, χάνει το τρένο της υιοθέτησης

Η μεγάλη παγκόσμια έκθεση Ookla/Omdia αποκαλύπτει ένα παράδοξο: η χώρα μας κατακτά εντυπωσιακές επιδόσεις στο δίκτυο 5G SA, αλλά μόλις το 3,9% των χρηστών το χρησιμοποιεί. Ποια είναι τα αίτια, ποιος κινδυνεύει να χάσει και τι πρέπει να αλλάξει.

Τα αποτελέσματα μιας εκτεταμένης παγκόσμιας μελέτης που δημοσίευσαν η Ookla και η Omdia στις αρχές του 2026 σχεδόν δεν άφησαν περιθώρια για παρερμηνεία: στις τηλεπικοινωνίες, το πέρασμα στο 5G Standalone (SA) δεν είναι πλέον ζήτημα τεχνολογικής επίδειξης, αλλά στρατηγικής εθνικής ανταγωνιστικότητας. Και η Ελλάδα βρίσκεται σε μια αντιφατική θέση: εντυπωσιακή απόδοση στο δίκτυο, απογοητευτική διείσδυση στους χρήστες.

Με διάμεση ταχύτητα λήψης στα 489 Mbps σε 5G SA, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 4η θέση παγκοσμίως — πίσω μόνο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (1.240 Mbps), τη Νότια Κορέα (767 Mbps) και το Κουβέιτ (495 Mbps). Πριν από μερικά χρόνια, το να φιγουράρει η Ελλάδα σε τέτοια κατάταξη θα ήταν αδιανόητο. Σήμερα είναι πραγματικότητα — αλλά μόνο για εκείνους που έχουν πρόσβαση στο δίκτυο.

Ένα Παράδοξο Ονόματι 5G SA

Το 5G Standalone (SA) δεν είναι απλώς μια αναβάθμιση ταχύτητας. Είναι μια θεμελιώδης αρχιτεκτονική αλλαγή: εγκαθίδρυση αμιγούς 5G πυρήνα, χωρίς εξάρτηση από το 4G LTE ως σημείο αγκυροβολίας ελέγχου. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για υπηρεσίες που είναι αδύνατες με το Non-Standalone (NSA) σύστημα: τεμαχισμός δικτύου (network slicing), φωνή μέσω New Radio (VoNR), εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση για βιομηχανικές εφαρμογές και — κρίσιμα — ετοιμότητα για τεχνητή νοημοσύνη.

Η έκθεση Ookla/Omdia, βασισμένη σε δεκάδες εκατομμύρια πραγματικές μετρήσεις του Q4 2025 μέσω της πλατφόρμας Speedtest Intelligence, διαπιστώνει με σαφήνεια: ο παγκόσμιος μέσος ρυθμός SA φτάνει τα 269 Mbps — 52% ταχύτερος από τα NSA δίκτυα. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο νούμερο είναι σχεδόν διπλό. Γιατί, λοιπόν, μόνο 1 στους 25 χρήστες 5G στη χώρα μας συνδέεται ουσιαστικά στο SA δίκτυο;

«Η ολοκλήρωση μιας εκκίνησης 5G SA δεν ισοδυναμεί αυτόματα με στρατηγικό πλεονέκτημα χωρίς end-to-end βελτιστοποίηση του δικτύου» — Ookla/Omdia 2026 Report

Τα Ελληνικά Νούμερα: Πού Ηγούμαστε, Πού Υστερούμε

Η έκθεση παρέχει για πρώτη φορά συγκριτικά στοιχεία που τοποθετούν ρητά την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη 5G SA. Ας δούμε αναλυτικά τι δείχνουν τα δεδομένα:

Ταχύτητα: Θρίαμβος

Η ταχύτητα των 489 Mbps είναι εντυπωσιακή με οποιοδήποτε μέτρο. Η έκθεση το αποδίδει ρητά: «Η Ελλάδα έφτασε τα 489 Mbps, αντικατοπτρίζοντας την ευρεία κατανομή φάσματος 3,5 GHz και την επιθετική επένδυση του Cosmote υπό ανταγωνιστική πίεση». Πρόκειται για αναγνώριση που θέτει ρητά την κύρια εταιρεία στο παγκόσμιο ραντάρ.

Ωστόσο, ένα στοιχείο προκαλεί ανησυχία: το upload στο SA (18,37 Mbps) είναι χαμηλότερο από ό,τι στο NSA (23,98 Mbps). Αυτό υποδηλώνει ότι η βελτιστοποίηση του ανερχόμενου καναλιού — κρίσιμη για AI εφαρμογές, βιντεοκλήσεις και βιομηχανικές χρήσεις — δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Σύμφωνα με την έκθεση, αυτό είναι ένα από τα χαρακτηριστικά «SA deployments χωρίς πλήρη βελτιστοποίηση».

Διείσδυση: Ο Αχίλλειος Πτέρνα

Το 3,9% σημαίνει ότι 96 στους 100 χρήστες 5G στην Ελλάδα εξακολουθούν να βρίσκονται σε NSA δίκτυο — παρόλο που η κάλυψη SA υπάρχει. Η έκθεση εντοπίζει δύο κύρια εμπόδια που δρουν συστημικά σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας:

Το πρώτο είναι το λεγόμενο firmware fragmentation: οι κατασκευαστές συσκευών (OEMs) δεν ενεργοποιούν αυτόματα την πρόσβαση SA στις συσκευές, αλλά απαιτούν ξεχωριστή πιστοποίηση ανά χειριστή, δημιουργώντας τεχνητές καθυστερήσεις. Το δεύτερο είναι η tariff inertia: οι χειριστές δεν έχουν δομήσει τιμολογιακές προσφορές που να κινητοποιούν τη μετάβαση από NSA σε SA.

Αυτό δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα — η Ευρώπη συνολικά βρίσκεται στο 2,8% — αλλά η αντίθεση με τις επιδόσεις δικτύου καθιστά το χάσμα ιδιαίτερα ορατό στη χώρα μας.

Ο Παγκόσμιος Χάρτης: Πού Βρίσκεται η Ελλάδα Ανάμεσα στους Άλλους

Για να κατανοήσουμε πλήρως την ελληνική θέση, χρειάζεται να δούμε το ευρύτερο τοπίο:

Ο Ηγέτης: Κόλπος του Περσικού (GCC)

Τα ΗΑΕ, με διάμεση ταχύτητα SA στα 1,24 Gbps, αποτελούν κατηγορία από μόνα τους. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω 4-carrier aggregation στα 3,5 GHz και 2,6 GHz, καθαρής χρηματοδοτικής ισχύος των τοπικών χειριστών (e& και du) και εθνικής στρατηγικής που συνδέει το 5G SA με την τεχνητή νοημοσύνη. Το αποτέλεσμα: 193% ταχύτερα δίκτυα SA έναντι NSA στην περιοχή.

Η Βόρεια Αμερική: Ωριμότητα Υποδομών

Με τα AT&T και Verizon να έχουν ολοκληρώσει τη μεταφορά τους στο SA δίκτυο το 2025, οι ΗΠΑ φτάνουν στα 404 Mbps και 31,6% SA sample share. Το T-Mobile, πρωτοπόρος από το 2020, δοκιμάζει ήδη εμπορικές υπηρεσίες network slicing σε επίπεδο επιχειρήσεων.

Η Ασία: Ποικιλία Στρατηγικών

Η Κίνα κυριαρχεί αριθμητικά με 80,9% SA share και 4,84 εκατομμύρια 5G base stations. Η Ινδία, μέσω της Reliance Jio, επέλεξε να παρακάμψει εξ αρχής το NSA. Η Σιγκαπούρη ξεχωρίζει ως το κορυφαίο παράδειγμα εκτός GCC, με 38,9% SA share και 462 Mbps — και μάλιστα η Singtel λειτουργεί ήδη εμπορικά dedicated network slices για καταναλωτές.

Η Ευρώπη: Ξύπνημα από Χαμηλές Βάσεις

Η Ευρώπη πέρασε από 1,1% σε 2,8% SA share σε ένα χρόνο — διπλασιασμός, αλλά από εξαιρετικά χαμηλή αφετηρία. Η Αυστρία (8,7%), η Ισπανία (8,3%), η Βρετανία (7%) και η Γαλλία (5,9%) είναι οι ευρωπαϊκοί πρωταθλητές υιοθέτησης. Η Ελλάδα (3,9%) βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο — αλλά η διαφορά δεν αρκεί.

Η Ελλάδα έχει το 4ο ταχύτερο 5G SA δίκτυο στον κόσμο — αλλά μόλις 1 στους 25 χρήστες 5G το χρησιμοποιεί. Αυτό είναι το καθοριστικό ερώτημα για τα επόμενα χρόνια.

Το «Ικανοτικό Χάσμα»: Δεν Αρκεί Η Κατασκευή

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης είναι η διάκριση μεταξύ coverage gap και capability gap. Η παγκόσμια συζήτηση έχει μετατοπιστεί: δεν αρκεί πλέον να αγγίζεις υψηλά ποσοστά γεωγραφικής κάλυψης — το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το δίκτυο είναι βελτιστοποιημένο για να αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες του SA πυρήνα.

Συγκεκριμένα, η έκθεση τονίζει ότι η τοπολογία της User Plane Function (UPF) — δηλαδή πού «σπάει» η κυκλοφορία και βγαίνει στο διαδίκτυο — είναι ο πιο υποτιμημένος παράγοντας απόδοσης. Δίκτυα με κεντρικές UPF προσθέτουν καθυστέρηση λόγω μεγαλύτερης οπτικοακουστικής απόστασης. Κατανεμημένες UPF μπορούν να μειώσουν σημαντικά το latency — αλλά μόνο αν η υποστήριξη transport, IP routing και DNS είναι ευθυγραμμισμένη.

Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε έναν βασικό στόχο: η ταχύτητα κατεβάσματος των 489 Mbps είναι η αρχή, όχι το τέλος. Το επόμενο στάδιο είναι η βελτίωση του cloud latency, του gaming latency και του uplink — τα τρία πεδία που καθορίζουν την πραγματική εμπειρία χρήστη σε AI-εφαρμογές, βιομηχανικά συστήματα και εξ αποστάσεως εργασία.

VoNR και Διάρκεια Μπαταρίας: Δύο Ευρήματα-Έκπληξη

Η έκθεση εξέτασε για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο δύο διαστάσεις πέρα από τις ταχύτητες:

Στη φωνή, το VoNR (Voice over New Radio) — η εγγενής φωνητική τεχνολογία του 5G SA — παρουσιάζει παγκοσμίως διάμεσο χρόνο σύνδεσης κλήσης 1,96 δευτερόλεπτα, έναντι 1,87 δευτερολέπτων για το VoLTE. Παρά τη θεωρητικά απλούστερη αρχιτεκτονική, το VoNR δεν έχει ακόμη ξεπεράσει το VoLTE, το οποίο επωφελείται από δεκαετία βελτιστοποίησης.

Στη διάρκεια μπαταρίας, όμως, η έκθεση αποκαλύπτει ένα απροσδόκητο πλεονέκτημα του SA: συσκευές στο δίκτυο EE (Βρετανία) έδειξαν διάρκεια μπαταρίας κατά 22% μεγαλύτερη σε SA σε σχέση με NSA — έως και 3 επιπλέον ώρες σε πρακτικούς όρους. Αυτό οφείλεται στο ότι το SA απαιτεί μόνο ένα ραδιοκανάλι (έναντι δύο στο NSA), μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας του modem.

5G SA, Τεχνητή Νοημοσύνη και Εθνική Κυριαρχία: Η Νέα Πραγματικότητα

Ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα της έκθεσης δεν αφορά τα Mbps, αλλά τη γεωπολιτική. Η ανάλυση τεκμηριώνει ότι κυβερνήσεις και operators πλέον αντιμετωπίζουν το 5G SA όχι ως αναβάθμιση συνδεσιμότητας, αλλά ως εθνική υποδομή AI, ψηφιακής κυριαρχίας και αυτονομίας εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η Ευρώπη απαντά με τον Digital Networks Act (DNA), ο οποίος συνδέει την υποδομή τηλεπικοινωνιών με τη στρατηγική αυτονομία — και ρητά στοχεύει στη μείωση εξάρτησης από μη-ευρωπαίους προμηθευτές. Οι Nokia και Ericsson, με έδρα Ευρώπης, αναδεικνύονται σε de facto στρατηγικά assets. Ο συνασπισμός ESTIA (European Sovereign Tech Industry Alliance), που συμπεριλαμβάνει Deutsche Telekom, Orange και Telecom Italia, θέτει φιλόδοξους στόχους ψηφιακής ολοκλήρωσης.

Για την Ελλάδα, αυτή η διάσταση είναι καθοριστική: το ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα φτάσουμε τα 5% SA share, αλλά πώς η ελληνική τηλεπικοινωνιακή υποδομή θα ενταχθεί στο ευρωπαϊκό ψηφιακό οικοσύστημα που διαμορφώνεται ταχύτατα.

Επενδύσεις: Η EMEA Επιταχύνει

Στο επενδυτικό μέτωπο, τα στοιχεία Omdia Q3 2025 παρέχουν σαφές πλαίσιο: το 5G core software αναμένεται να αναπτυχθεί με CAGR 8,8% έως το 2030. Κρίσιμα, η περιοχή EMEA — που περιλαμβάνει την Ελλάδα — αναμένεται να ηγηθεί με CAGR 16,7%, έναντι 5,5% για τη Βόρεια Αμερική και 4,2% για Ασία/Ωκεανία.

Αυτό αντικατοπτρίζει μια απλή πραγματικότητα: η Ευρώπη και η Μέση Ανατολή εισέρχονται τώρα στην περίοδο κορύφωσης επενδύσεων στο 5G core, ενώ η Βόρεια Αμερική έχει ήδη περάσει το peak της. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική αγορά βρίσκεται σε παράθυρο ευκαιρίας — αλλά με περιορισμένο χρόνο.

Η Πολιτική Διαφορά: Κανονιστικό Πλαίσιο ως Ανταγωνιστικός Παράγοντας

Ένα από τα πιο διαφωτιστικά ευρήματα της έκθεσης: τα κράτη που έχουν θεσπίσει συντονισμένα ρυθμιστικά πλαίσια πετυχαίνουν συστηματικά καλύτερα αποτελέσματα σε 5G SA υιοθέτηση και απόδοση από εκείνα με κατακερματισμένες ή αντιδραστικές πολιτικές.

Η Βραζιλία αποτελεί το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα: η δημοπρασία φάσματος του 2021 απαιτούσε από τους operators να αναπτύξουν SA δίκτυα εξ αρχής, παρακάμπτοντας εντελώς το NSA. Αποτέλεσμα: 381 Mbps διάμεση ταχύτητα και 4η θέση στη Λατινική Αμερική. Η Βρετανία, μέσω της συγχώνευσης Vodafone-Three με νομικά δεσμευτικές επενδυτικές υποχρεώσεις ύψους 11 δισ. λιρών, δημιουργεί νέο πρότυπο ρυθμιστικής καινοτομίας.

Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό: η τεχνική ικανότητα υπάρχει — η επόμενη πρόκληση είναι πολιτική. Συγκεκριμένα απαιτούνται: σαφείς υποχρεώσεις κάλυψης συνδεδεμένες με τις άδειες φάσματος, κίνητρα για αποσύρθηση 2G/3G που θα ελευθερώσει φάσμα, απλοποίηση αδειοδοτικών διαδικασιών για υποδομές και — ίσως το πιο κρίσιμο — ρυθμιστικές παρεμβάσεις που θα καταρρίψουν τα τεχνητά φράγματα πρόσβασης firmware.

Monetization: Τι Έρχεται για Επιχειρήσεις και Καταναλωτές

Η έκθεση παρέχει σαφή εικόνα του τοπίου εμπορικής αξιοποίησης του 5G SA — κρίσιμη πληροφορία για τις ελληνικές επιχειρήσεις που σχεδιάζουν τη ψηφιακή τους στρατηγική:

Καταναλωτές: Speed Tiers & Network Slicing

Η Ευρώπη κυριαρχεί στο μοντέλο speed tiers: operators προσφέρουν επίπεδα ταχύτητας 1-2 Gbps ως premium επιλογές μέσω SA δικτύων. Η Σιγκαπούρη πήγε βήμα παρακάτω με dedicated network slices ανά συνδρομητή — πρωτοποριακό βήμα με άμεσες επιπτώσεις στην τιμολόγηση.

Επιχειρήσεις: Το Μεγάλο Διακύβευμα

Στον εταιρικό τομέα, το enterprise network slicing παρουσιάζει τη μεγαλύτερη εμπορική δυναμική. Η T-Mobile στις ΗΠΑ έκανε πρεμιέρα με το SuperMobile — την πρώτη εθνική B2B υπηρεσία slicing. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Orange λάνσαρε τον Φεβρουάριο 2025 5G+ B2B προϊόν με VoNR, αυξημένη κρυπτογράφηση SIM και network slicing. Για ελληνικές επιχειρήσεις: οι υπηρεσίες enterprise FWA (Fixed Wireless Access) αναμένεται να εισέλθουν στην αγορά ως συμπληρωματική λύση, με ARPU περίπου 40 δολαρίων/σύνδεση — διπλάσιο από τον καταναλωτικό τομέα.

Συμπέρασμα: Η Ελλάδα σε Σταυροδρόμι

Ο απολογισμός της έκθεσης Ookla/Omdia 2026 για την Ελλάδα είναι ξεκάθαρος: η χώρα διαθέτει ένα από τα κορυφαία 5G SA δίκτυα στον κόσμο από πλευράς ταχύτητας — αλλά αποτυγχάνει ακόμη στη μετατροπή αυτής της υποδομής σε πραγματική αξία για χρήστες και επιχειρήσεις. Αυτό το χάσμα — ανάμεσα στην τεχνική αριστεία και τη χαμηλή υιοθέτηση — είναι το κρίσιμο ζήτημα για τα επόμενα δύο χρόνια.

Η έκθεση κλείνει με μια προειδοποίηση που αφορά όλες τις αγορές, και ιδιαίτερα εκείνες που δεν έχουν ακόμη πλήρως αξιοποιήσει το SA: «Όσοι αντιμετωπίζουν το SA ως παρασκηνιακή μετανάστευση αντί για στρατηγική προτεραιότητα, κινδυνεύουν με ένα δομικό χάσμα που το 5G Advanced και η πορεία προς το 6G θα διευρύνουν ακόμη περισσότερο».

Για την Ελλάδα, η στρατηγική απόφαση πρέπει να ληφθεί τώρα: η υποδομή υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν η κανονιστική βούληση, οι τιμολογιακές πολιτικές και το firmware ecosystem θα επιτρέψουν στους Έλληνες χρήστες και επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν αυτό που ήδη έχουν υπό τα πόδια τους.