Η Cosmote θα αποτελέσει μία από τις πρώτες θυγατρικές του ομίλου Telekom που θα αξιοποιήσει τη συνεργασία με τη Starlink, παρέχοντας αδιάλειπτη συνδεσιμότητα μέσω του συνδυασμού των επίγειων δικτύων της με τους δορυφόρους χαμηλής τροχιάς της εταιρείας του Elon Musk.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αρχικές συζητήσεις του ομίλου ΟΤΕ με την Telekom (Deutsche Telekom) και τη Spacex για την προετοιμασία υλοποίησης της υπηρεσίας αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα.
Βάσει πρόσφατης έρευνας της πλατφόρμας Mobile World Live του GSMA (ο παγκόσμιος οργανισμός που εκπροσωπεί τη βιομηχανία κινητών τηλεπικοινωνιών) «Industry Survey 2026» τα δορυφορικά δίκτυα και οι μη επίγειες τηλεπικοινωνιακές υποδομές (Non-Terrestrial Networks – NTN) αναδεικνύονται σε έναν από τους σημαντικότερους άξονες εξέλιξης της παγκόσμιας αγοράς κινητών επικοινωνιών. Η τεχνολογία αυτή φιλοδοξεί να καλύψει το κενό συνδεσιμότητας που εξακολουθεί να υπάρχει σε πολλές περιοχές του πλανήτη, ανοίγοντας παράλληλα νέες δυνατότητες για βιομηχανικές εφαρμογές και υπηρεσίες επόμενης γενιάς.
Παρότι σήμερα περισσότερο από το 95% του παγκόσμιου πληθυσμού καλύπτεται από δίκτυα κινητής ευρυζωνικότητας, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός αξιόπιστης κάλυψης λόγω γεωγραφικών ή οικονομικών περιορισμών. Η ανάπτυξη επίγειων υποδομών σε απομονωμένες περιοχές παραμένει συχνά ιδιαίτερα δαπανηρή ή τεχνικά δύσκολη, γεγονός που οδηγεί τη βιομηχανία να αναζητήσει λύσεις πέρα από την παραδοσιακή αρχιτεκτονική δικτύων.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι στρέφονται όλο και περισσότερο στα μη επίγεια δίκτυα, τα οποία βασίζονται σε δορυφορικές υποδομές για την παροχή υπηρεσιών επικοινωνίας. Αν και οι δορυφόροι χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στις τηλεπικοινωνίες, κυρίως για τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ επίγειων δικτύων, η νέα τεχνολογική τάση αφορά τη σύνδεση δορυφόρων απευθείας με συσκευές. Με άλλα λόγια, κινητά τηλέφωνα, αισθητήρες IoT και άλλες συσκευές μπορούν πλέον να επικοινωνούν απευθείας με δορυφόρους χωρίς την ανάγκη επίγειων σταθμών βάσης.
Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα η Telekom (μητρική του ΟΤΕ) ανακοίνωσε την επέκταση της κάλυψης του δικτύου της μέσω δορυφορικής συνδεσιμότητας απευθείας στο κινητό (direct-to-device) σε συνεργασία με την Starlink.
Η υπηρεσία direct-to-device θα λειτουργεί αποκλειστικά στο φάσμα MSS (Mobile Satellite Service) της Starlink και θα δίνει τη δυνατότητα σε smartphones, όταν χάνουν το επίγειο σήμα κινητής, να συνδέονται απευθείας με δορυφόρους, επιτρέποντας πρόσβαση σε υπηρεσίες δεδομένων, βίντεο, φωνής και ανταλλαγής μηνυμάτων.
Η συνεργασία των δύο Ομίλων έχει ενεργοποιηθεί στις ΗΠΑ από το 2025, με την T-Mobile να παρέχει την υπηρεσία T-Satellite σε συνεργασία με την Starlink. Αρχικά η υπηρεσία επέτρεπε μόνο την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω δορυφόρου, όμως μέσα σε λίγους μήνες επεκτάθηκε ώστε να υποστηρίζει εφαρμογές όπως το WhatsApp, το Google Maps και το AccuWeather.
Κλειδί για την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας είναι οι συσκευές. Ο αριθμός των συμβατών με την υπηρεσία smartphones αναμένεται να αυξάνεται σταθερά έως την προγραμματισμένη εμπορική της διάθεση σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές της Telekom, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, το 2028.
Όπως επίσης επισημαίνεται στην έρευνα «Industry Survey 2026» η επιτάχυνση της αγοράς των δορυφορικών επικοινωνιών οφείλεται κυρίως στην ανάπτυξη των δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO – Low Earth Orbit). Οι δορυφόροι αυτοί βρίσκονται σε πολύ μικρότερη απόσταση από τη Γη σε σχέση με τους παραδοσιακούς γεωστατικούς δορυφόρους, γεγονός που επιτρέπει σημαντικά χαμηλότερη καθυστέρηση στη μετάδοση δεδομένων. Παράλληλα, το κόστος κατασκευής και εκτόξευσης τους είναι σημαντικά χαμηλότερο, καθιστώντας εφικτή τη δημιουργία μεγάλων δορυφορικών αστερισμών.
Ταυτόχρονα, σημαντικό ρόλο παίζει η εξέλιξη των επεξεργαστών και των τηλεπικοινωνιακών chipsets. Πολλοί κατασκευαστές αναπτύσσουν πλέον επεξεργαστές που υποστηρίζουν NTN συνδεσιμότητα, επιτρέποντας σε smartphones και συσκευές IoT να συνδέονται απευθείας με δορυφόρους. Επιπλέον, οι κατασκευαστές τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού αναπτύσσουν τεχνολογίες που διευκολύνουν τον συντονισμό της κίνησης των δορυφόρων με τις επίγειες συσκευές.
Η συνδυασμένη εξέλιξη αυτών των τεχνολογιών οδηγεί σε ταχεία ανάπτυξη της αγοράς. Εκτιμήσεις της Juniper Research αναφέρουν ότι τα έσοδα από υπηρεσίες direct-to-device δορυφορικής επικοινωνίας αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 30 εκατ. δολάρια το 2025 σε σχεδόν 1,7 δισ. δολάρια έως το 2029, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυναμική του νέου αυτού οικοσυστήματος.
Ενδιαφέρον στην εξέλιξη αυτή έχει και το γεγονός ότι ουσιαστικά πρόκειται για συνεργασία μεταξύ δύο ανταγωνιστών. Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (αλλά και στις ΗΠΑ), οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι του ομίλου Telekom, μεταξύ αυτών και η Cosmote, ανταγωνίζονται τη Starlink στην αγορά υπηρεσιών internet.
Η συνεργασία της Telekom με τη Starlink, όμως, αναδεικνύει και το έλλειμμα της Ευρώπης στις δορυφορικές υποδομές συνδεσιμότητας. Παρά το ισχυρό τηλεπικοινωνιακό της οικοσύστημα, η ήπειρος εξακολουθεί να στηρίζεται σε αμερικανικές πλατφόρμες για υπηρεσίες που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για τα δίκτυα και την ψηφιακή οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να καλύψει το έλλειμμα αυτό μέσω του προγράμματος IRIS², το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια αυτόνομη ευρωπαϊκή δορυφορική υποδομή. Ωστόσο, η ανάπτυξή του αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος της δεκαετίας.
Η Open Cosmos
Στην ίδια κατεύθυνση ανάπτυξης δορυφορικών τηλεπικοινωνιακών υποδομών κινείται και η Open Cosmos, με έδρα στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία έχει θυγατρική και στην Ελλάδα με ενεργό συμμετοχή στα προγράμματα της μητρικής. Πρόσφατα ανακοίνωσε το ConnectedCosmos, ένα νέο δορυφορικό σμήνος χαμηλής τροχιάς (LEO) το οποίο θα παρέχει αυτόνομες και ασφαλείς τηλεπικοινωνίες σε επιχειρήσεις και κυβερνητικούς οργανισμούς παγκοσμίως. Βάσει του χρονοδιαγράμματος η υπηρεσία θα είναι πλήρως επιχειρησιακή εντός δύο ετών.
Στο μεταξύ η Starlink κυριαρχεί στην αγορά υπηρεσιών δορυφορικού internet LEO που επικεντρώνονται στον καταναλωτή παγκοσμίως. Βάσει σχετικής αναφοράς της Ookla από το 2019, η SpaceX έχει εκτοξεύσει συνολικά πάνω από 10.000 δορυφόρους Starlink, βοηθώντας την να αποκτήσει συνολικά 9,2 εκατομμύρια πελάτες δορυφορικού internet. Η επιτυχία της Starlink στις υπηρεσίες δορυφορικού internet με επίκεντρο τον καταναλωτή είναι σαφώς ορατή στα δεδομένα του Speedtest. Η εταιρεία αντιπροσώπευε το 97,1% όλων των παγκόσμιων δειγμάτων δορυφορικού Speedtest κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025. Η Viasat ήρθε δεύτερη με 1,7%. Η HughesNet ήταν τρίτη παγκοσμίως με 1,0%.
Βεβαίως αυτό μπορεί να μην ισχύει για πάντα. Μεταξύ άλλων, η Amazon με το project kuiper αναπτύσσει σταθερά τον δικό της αστερισμό δορυφόρων LEO και αυτή τη στιγμή δοκιμάζει υπηρεσίες. Στην Κίνα, οι Qianfan και Guowang επίσης σχεδιάζουν αστερισμούς LEO, όπως και στον Καναδά, η Lightspeed της Telesat.
Παρά τις σημαντικές προοπτικές, οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες εμφανίζονται ακόμη επιφυλακτικές ως προς την ανάπτυξη δορυφορικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με την έρευνα, «Industry Survey 2026» περίπου το 34% των εταιρειών δεν έχει ακόμη σχέδια για την ανάπτυξη NTN υπηρεσιών, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικό μέρος της αγοράς τηρεί στάση αναμονής.
Ένα ποσοστό 29% προτιμά ένα υβριδικό μοντέλο συνεργασίας με δορυφορικούς παρόχους, συνδυάζοντας επίγειες και δορυφορικές υποδομές. Άλλες εταιρείες εξετάζουν συνεργασίες με εξειδικευμένους δορυφορικούς παρόχους ή την υιοθέτηση λύσεων Network-as-a-Service.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ανάπτυξη των δορυφορικών επικοινωνιών φαίνεται να είναι το κόστος. Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη της αγοράς είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα συμβατών συσκευών, η σχετικά χαμηλή ζήτηση σε ορισμένες αγορές και οι τεχνικοί περιορισμοί των δικτύων.
Η έρευνα δείχνει ότι η υιοθέτηση των δορυφορικών υπηρεσιών αναμένεται να ξεκινήσει κυρίως από επιχειρηματικούς κλάδους που απαιτούν συνδεσιμότητα σε περιοχές χωρίς επίγεια δίκτυα.
Πρώτος σε δυναμική εμφανίζεται ο κλάδος μεταφορών και logistics, όπου οι δορυφορικές επικοινωνίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση πλοίων, φορτηγών και εμπορευματοκιβωτίων. Ακολουθούν οι τομείς της ενέργειας και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, καθώς και η γεωργία ακριβείας, όπου αισθητήρες και συστήματα παρακολούθησης μπορούν να λειτουργούν σε απομακρυσμένες περιοχές.