Στις 2 Φεβρουαρίου 2026, ο Ίλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ανακοίνωσε τη συγχώνευση δύο από τις κορυφαίες του εταιρείες: της SpaceX, η οποία κατασκευάζει πυραύλους και παρέχει δορυφορικό internet μέσω του δικτύου Starlink, και της xAI, η οποία αναπτύσσει προηγμένα chatbots και μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Οι μέτοχοι της SpaceX θα λάβουν το 80% της νέας οντότητας, η οποία εκτιμάται στα 1,25 τρις δολάρια, ενώ το υπόλοιπο 20% κατανέμεται στους ιδιοκτήτες της xAI. Ο Μασκ κατέχει πλειοψηφικό ποσοστό και στις δύο εταιρείες, κάτι που του δίνει απόλυτο έλεγχο στην εξέλιξη του εγχειρήματος.
Αυτή η κίνηση έρχεται σε μια φάση έντονης ανταγωνιστικής πίεσης στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, όπου εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic επενδύουν δισεκατομμύρια σε υπολογιστική ισχύ, ενώ η SpaceX επιδιώκει να κυριαρχήσει στην εμπορική διαστημική εξερεύνηση, σημειώνει ο Economist.
Αιτιολόγηση και προκλήσεις
Η επίσημη αιτιολόγηση της συγχώνευσης εστιάζει στην κοινή ανάπτυξη ενός στόλου data centers σε τροχιά γύρω από την Γη, ιδέα που ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία αλλά φέρει στοιχεία ρεαλισμού. Σύμφωνα με τον Μασκ, τα διαστημικά κέντρα δεδομένων θα εκμεταλλεύονται απεριόριστη ηλιακή ενέργεια χωρίς τις ατμοσφαιρικές απώλειες που μαστίζουν τα επίγεια, ενώ θα παρακάμπτουν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις σε ότι αφορά ζώνες φάσματος και άδειες.
Τα δεδομένα θα μεταδίδονται πίσω στη Γη μέσω του δορυφορικού δικτύου Starlink, δίνοντας στην xAI ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην κούρσα για τα πιο προηγμένα AI μοντέλα. Η SpaceX, από την πλευρά της, αποκτά νέα πηγή εσόδων πέρα από τις εκτοξεύσεις.
Η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, το πρώην Twitter που αποκτήθηκε από την xAI πέρυσι, βαρύνεται ακόμη από 12 δισ. δολάρια χρέους της αγοράς του 2022
Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι τεράστιες: η υλική αντοχή των AI τσιπ σε κοσμικές ακτίνες και ακραίες θερμοκρασίες παραμένει αμφίβολη, ενώ το κόστος των εκτοξεύσεων, παρόλο που η SpaceX είναι ο φθηνότερος παίκτης της αγοράς, παραμένει υψηλό. Το νέο Starship, που υπόσχεται δραστική μείωση εξόδων, καθυστερεί και δεν έχει ακόμη τεθεί σε τροχιά, καθιστώντας την υλοποίηση μια μακροπρόθεσμη υπόθεση.
Συγχώνευση, οικονομικές παράμετροι και χρηματοδότηση
Πέρα από τα τεχνικά θέματα της υπόθεσης, η εμπορική βάση της συγχώνευσης φαντάζει επίσης ασταθής, σημειώνει ο Economist, θυμίζοντας του τεχνολογικούς κολοσσούς όπου κερδοφόρες μονάδες επιδοτούν ζημιές. Η xAI, όπως και οι ανταγωνίστες της, είναι «καταναλωτής» κεφαλαίων, με εκτιμώμενες μηνιαίες δαπάνες 1 δισ. δολαρίων για υπολογιστική ισχύ, ενώ τα έσοδα από το chatbot Grok παραμένουν ελάχιστα.
Η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, το πρώην Twitter που αποκτήθηκε από την xAI πέρυσι, βαρύνεται ακόμη από 12 δισ. δολάρια χρέους της αγοράς του 2022 και δεν παράγει αρκετά από συνδρομές ή διαφημίσεις.
Σε μια αγορά όπου οι επενδυτές πιστεύουν ακόμη στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, τέτοιες συμφωνίες θα συνεχιστούν
Αντίθετα, η SpaceX, με EBITDA 8 δισ. δολαρίων πέρυσι, φαίνεται πιθανότατα να λειτουργήσει ως «τραπεζίτης» για την xAI, ίσως μέσω μελλοντικής εισαγωγής της στο χρηματιστήριο αργότερα φέτος. Αυτό, βέβαια, μπορεί να αποσπάσει κεφάλαια από κρίσιμα projects όπως το Starship, θέτοντας σε κίνδυνο τη ναυαρχίδα της διαστημικής εταιρείας.
Ρίσκα, ρυθμιστικές απειλές και επιπλοκές
Η συγχώνευση ενέχει και σημαντικά ρίσκα, ιδίως ρυθμιστικά. Η X βρίσκεται αντιμέτωπη με έρευνες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βρετανία για παραβιάσεις κανονισμών διαχείρισης δεδομένων και για την κυκλοφορία generator εικόνων που παρήγαγε γυμνά deepfakes, ακόμη και παιδικά, με έφοδο στις εγκαταστάσεις της στο Παρίσι στις 3 Φεβρουαρίου.
Πιθανά πρόστιμα έως 6% των εσόδων στην ΕΕ ή 10% στη Βρετανία θα μπορούσαν να επεκταθούν και στη SpaceX μετά τη συγχώνευση.
Επιπλέον, δημιουργεί ένα ιδιαίτερο δίκτυο συμφερόντων: η Google, με 7% στη SpaceX, αποκτά έμμεσο μερίδιο στην xAI (που είναι ανταγωνίστριά της), η Nvidia έχει επενδύσει 2 δισ. στην xAI για μικροτσίπ, και η Tesla άλλα 2 δισ., ενισχύοντας την αλληλεξάρτηση μεταξύ των εταιρειών του Μασκ.
Σε μια αγορά όπου οι επενδυτές πιστεύουν ακόμη στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, τέτοιες συμφωνίες θα συνεχιστούν, αλλά η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα παραμένει αμφίβολη, καθώς η πραγματική καινοτομία συχνά απαιτεί εστίαση, όχι διασπορά πόρων, καταλήγει ο Economist.