Ο Έλον Μασκ σχεδιάζει να μεταφέρει τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα, επιδιώκοντας να ξεπεράσει τα σοβαρά ενεργειακά όρια που αντιμετωπίζει σήμερα η ανάπτυξη της AI στη Γη. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τεράστιες ενεργειακές απαιτήσεις, τις οποίες, σύμφωνα με τα δεδομένα, τα επίγεια ηλεκτρικά δίκτυα αδυνατούν να καλύψουν μακροπρόθεσμα.
Αργά το βράδυ της Παρασκευής 30 Ιανουαρίου, η SpaceX κατέθεσε αίτημα στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC), ζητώντας άδεια για την εκτόξευση έως και «ενός εκατομμυρίου δορυφόρων», οι οποίοι θα φιλοξενούν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης σε τροχιά. Οι δορυφόροι αυτοί θα μπορούσαν να παρακάμψουν το τεράστιο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και νερού που σήμερα περιορίζει την επέκταση της AI στη Γη.
Σύμφωνα με το Reuters, οι δορυφόροι θα λειτουργούν ως τροχιακά εργοστάσια ενέργειας, αξιοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία ώστε να διατηρούν τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης σε συνεχή λειτουργία, 24 ώρες το 24ωρο. Το αίτημα κατατέθηκε λίγες μόλις ώρες μετά τις πληροφορίες ότι η SpaceX βρίσκεται σε ενεργές συνομιλίες για συγχώνευση με την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Έλον Μασκ.
Εφόσον τα ηλιακά αυτά κέντρα δεδομένων τεθούν σε τροχιά, ο Μασκ θα μπορεί να αποκτήσει σημαντικό προβάδισμα έναντι ανταγωνιστών όπως η Google, η Meta και η OpenAI, αποκτώντας πρόσβαση σε πρακτικά απεριόριστη και σταθερή ενεργειακή ισχύ.
Στρατηγική AI σε τροχιά και ρυθμιστικά εμπόδια
Αντί να ανταγωνίζεται για γη και ηλεκτρική ενέργεια στη Γη, η υποδομή της τεχνητής νοημοσύνης μεταφέρεται σε τροχιά, όπου μπορεί να εκμεταλλευτεί τη συνεχή ηλιακή ενέργεια και τη φυσική ψύξη που προσφέρει το κενό του διαστήματος. Στην κατάθεσή της προς την FCC, η SpaceX υποστηρίζει ότι το σχέδιο αυτό θα προσφέρει ριζικές οικονομίες κόστους, μειώνοντας ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στους πλανητικούς πόρους.
Ωστόσο, το εγχείρημα παραμένει δεσμευμένο από τη ρυθμιστική πραγματικότητα, καθώς ο Έλον Μασκ θα πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει την έγκριση της FCC, προκειμένου να αναδιαμορφώσει σε τέτοια κλίμακα το τροχιακό περιβάλλον. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο αριθμός του ενός εκατομμυρίου δορυφόρων αποτελεί πιθανότατα μια στρατηγική «υπερβολικής κατάθεσης», ώστε η SpaceX να διασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή ευελιξία στον σχεδιασμό.
Η ίδια τακτική είχε ακολουθηθεί και με το πρόγραμμα Starlink, όπου αρχικά ζητήθηκε άδεια για 42.000 δορυφόρους, ενώ σήμερα λειτουργούν περίπου 9.600. Με τον καθορισμό ενός τόσο υψηλού ανώτατου ορίου από τώρα, ο Μασκ εξασφαλίζει τον απαραίτητο νομικό χώρο για ταχεία κλιμάκωση, ανάλογα με τις δυνατότητες των πυραύλων Starship.
Σύμφωνα με το BBC, οι δορυφόροι αναμένεται να λειτουργούν σε χαμηλή γήινη τροχιά, σε ύψη μεταξύ 500 και 2.000 χιλιομέτρων.
Ο ρόλος του Starship και οι αντιδράσεις
Η SpaceX υποστηρίζει ότι ο δορυφορικός στόλος θα είναι επαρκής για να καλύψει τις ανάγκες «ενός δισεκατομμυρίου χρηστών» της επόμενης γενιάς τεχνολογιών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με το interestingengineering. Ολόκληρο το σχέδιο των τροχιακών κέντρων δεδομένων εξαρτάται άμεσα από τα οικονομικά δεδομένα του Starship.
Μετά από 11 δοκιμαστικές πτήσεις, το όχημα αναμένεται να ξεκινήσει φέτος τη μεταφορά επιχειρησιακών φορτίων και έχει σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρει «εκατομμύρια τόνους» σε τροχιά κάθε χρόνο. Χωρίς το μειωμένο κόστος του Starship, η ιδέα ενός τροχιακού κέντρου δεδομένων θα παρέμενε μια φαντασίωση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Με αυτό, ο Μασκ υποστηρίζει ότι το διάστημα θα αποτελέσει «το χαμηλότερου κόστους μέρος για την εγκατάσταση της AI» τα επόμενα χρόνια.
Στο διάστημα δεν υπάρχουν τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα που να επιβαρύνονται ούτε άδειες χρήσης γης που να πρέπει να εξασφαλιστούν, μοναδικό εμπόδιο παραμένει η FCC. Η SpaceX περιέγραψε επίσης το έργο ως το πρώτο βήμα προς τη μετάβαση σε έναν «πολιτισμό Τύπου II κατά Καρντάσεφ», έναν θεωρητικό σταθμό όπου ένα είδος μπορεί να αξιοποιεί το σύνολο της ενεργειακής παραγωγής του άστρου του.
Οι επικριτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Αστρονόμοι προειδοποιούν ότι ένας στόλος ενός εκατομμυρίου δορυφόρων θα μπορούσε να τυφλώσει τα επίγεια τηλεσκόπια, ενώ ειδικοί σε θέματα ασφάλειας εκφράζουν ανησυχίες για το λεγόμενο «Σύνδρομο Κέσλερ», δηλαδή μια αλυσιδωτή αντίδραση συγκρούσεων σε τροχιά που θα μπορούσε να παγιδεύσει την ανθρωπότητα στη Γη.
Ο Έλον Μασκ, ωστόσο, εμφανίζεται αδιάφορος απέναντι στις ανησυχίες. Όταν ρωτήθηκε στην πλατφόρμα X για τον αριθμό του ενός εκατομμυρίου δορυφόρων, απάντησε σκωπτικά: «Ωχ, είπα 1 εκατομμύριο; Εννοούσα να πω 1 δισεκατομμύριο». Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του σχεδίου.
Παράλληλα, και η Google εξερευνά παρόμοιες προοπτικές μέσω του Project Suncatcher, το οποίο προβλέπει συστάδες δορυφόρων εξοπλισμένων με εξειδικευμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης (TPUs), με στόχο την κλιμάκωση της υπολογιστικής ισχύος της AI. Την ίδια στιγμή, ο Τζεφ Μπέζος εργάζεται πάνω στην εκτόξευση ενός σμήνους δορυφόρων που θα παρέχουν υπηρεσίες διαδικτύου σε επίγεια κέντρα δεδομένων και κυβερνητικούς οργανισμούς.