Κυρώσεις σε ρωσικές και κινεζικές εταιρείες που, σύμφωνα με τον ίδιο, συμμετέχουν στην ανάπτυξη ενός δορυφορικού δικτύου ανταγωνιστικού προς το Starlink ζήτησε από τον Ντόναλντ Τραμπ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σε δηλώσεις του στους Financial Times, ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι το δίκτυο Rassvet θα μπορούσε να βελτιώσει την ακρίβεια των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων.
Όπως υποστήριξε, η Μόσχα επιταχύνει την ανάπτυξη του συστήματος με τη βοήθεια της Κίνας, με στόχο να τεθεί σε λειτουργία «στο τέλος του έτους, στις αρχές του επόμενου».
Η προσπάθεια αυτή, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, επιταχύνθηκε όταν ο Ίλον Μασκ απέκλεισε νωρίτερα φέτος την πρόσβαση των ρωσικών δυνάμεων στο Starlink της SpaceX, αφού άρχισαν να το χρησιμοποιούν για την καθοδήγηση drones που έπλητταν την Ουκρανία.
Οι πιέσεις προς τον Τραμπ
«Γνωρίζουμε ότι η Κίνα εργάζεται πάνω σε δορυφόρους, εξετάζει τη δυνατότητα να βοηθήσει τη Ρωσία με ένα σύστημα παρόμοιο με το Starlink», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος στους FT.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ζήτησε «αρκετές φορές» από τον Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στις εμπλεκόμενες εταιρείες. Το θέμα τέθηκε και στη συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη τον προηγούμενο μήνα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Η προειδοποίησή του έρχεται καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν εντείνει την εκστρατεία αεροπορικών πληγμάτων κατά της Ουκρανίας, επιχειρώντας, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, να την εξαναγκάσει σε υποταγή τον χειμώνα.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, το Κρεμλίνο και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν στα αιτήματα των FT για σχολιασμό. Το Πεκίνο έχει προηγουμένως απορρίψει τις καταγγελίες του Ζελένσκι ότι στηρίζει τον ρωσικό στρατό με όπλα.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει
Ο Ρομπ Λι, στρατιωτικός αναλυτής του Foreign Policy Research Institute με έδρα το Κίεβο, εκτίμησε ότι το Rassvet δεν θα είναι τόσο αποτελεσματικό όσο το Starlink. Ωστόσο, θα μπορούσε να επιτρέψει στις ρωσικές δυνάμεις να μεταδίδουν εικόνα από εναέρια drones στα κέντρα διοίκησης, προσφέροντας καλύτερη σύνδεση από τις ασύρματες ζεύξεις Wi-Fi που χρησιμοποιούνται σήμερα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το δίκτυο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε χερσαία και θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, καθώς και σε drones κρούσης μέσης εμβέλειας.
Πριν από τον αποκλεισμό, οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποιούσαν το Starlink στα εναέρια drones Molniya και Italmas BM-35 για επιθέσεις σε στόχους υψηλής αξίας στην Ουκρανία, ανέφερε ο Λι.
Ρωσικές ταξιαρχίες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το σύστημα σε κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας για τη μετάδοση εικόνας από μικρά drones Mavic, που χρησιμοποιούνται συχνά για αναγνώριση. Δεν διαθέτουν, όμως, αρκετά εγκεκριμένα τερματικά ώστε να τα τοποθετούν πάνω στα drones, σύμφωνα με τον αναλυτή.
Ανησυχία για επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη
Ο Λι προειδοποίησε ότι το Rassvet θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει τις ρωσικές επιχειρήσεις σαμποτάζ εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας.
«Drones θα μπορούσαν να κατευθύνονται από τη Μόσχα μέσω του Rassvet σε άλλες χώρες», δήλωσε. Κατά την εκτίμησή του, οι ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιχειρήσουν επιθέσεις αντίστοιχες με την ουκρανική επιχείρηση «Spiderweb», στην οποία χρησιμοποιήθηκαν δεκάδες μικρά επιθετικά drones εναντίον ρωσικών αεροπορικών βάσεων.
Οι ανησυχίες αυτές διατυπώνονται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για «σοβαρές» ρωσικές υβριδικές επιθέσεις, ενώ ο Πούτιν προειδοποίησε ότι η σύγκρουση με τη Δύση θα μπορούσε να φτάσει σε ένα «μοιραίο σημείο χωρίς επιστροφή».
Το αίτημα για ουκρανικά πλήγματα μέσα στη Ρωσία
Παράλληλα με το αίτημα κυρώσεων, ο Ζελένσκι πιέζει τον Τραμπ να επιτρέψει στις ουκρανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν drones εξοπλισμένα με Starlink για πλήγματα σε βάθος έως 200 χιλιομέτρων μέσα στη Ρωσία. Στόχοι θα ήταν εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων και εγκαταστάσεις εκτόξευσης drones.
Σήμερα, σύμφωνα με τους FT, ο ουκρανικός στρατός μπορεί να χρησιμοποιεί το σύστημα μόνο εντός των συνόρων της χώρας.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ο Τραμπ τού είπε πως υποστηρίζει το αίτημα, αλλά ότι η απόφαση πρέπει να ληφθεί από τον Μασκ. «Ρώτα τον Έλον», ήταν η απάντηση του Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με τον ίδιο.
Αντίθετα, ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φεντόροφ, έχει δηλώσει ότι ο Μασκ έχει ήδη συμφωνήσει και ότι απομένει η απόφαση του Τραμπ. Η SpaceX και ο Μασκ δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.
Η διαφωνία για τα ρωσικά διυλιστήρια
Το ζήτημα περιπλέκεται από τις πιέσεις που ασκεί τις τελευταίες εβδομάδες ο Τραμπ στον Ζελένσκι για να σταματήσουν οι επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποδίδει σε αυτά τα πλήγματα την αύξηση των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ, αν και, σύμφωνα με τους Financial Times, ο πόλεμος στο Ιράν έχει συμβάλει περισσότερο στις ανατιμήσεις.
Ο Ζελένσκι επιμένει ότι οι επιθέσεις εντός της Ρωσίας με drones που καθοδηγούνται μέσω Starlink θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «πραγματική αποκλιμάκωση», ακόμη και σε ειρήνη, αναγκάζοντας τον Πούτιν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πρόσθεσε ότι, εάν η αμερικανική κυβέρνηση ή ο Μασκ διατύπωναν επιφυλάξεις για τη χρήση του, το σύστημα θα μπορούσε εύκολα να «απενεργοποιηθεί».