Στο εσωτερικό ενός βιβλιοπωλείου, τα βιβλία, οι εφημερίδες και τα περιοδικά παραμένουν τακτοποιημένα στα ράφια, όμως η πραγματική τους αξία πλέον δεν περιορίζεται στο χαρτί. Στον ψηφιακό κόσμο της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, το δημοσιογραφικό περιεχόμενο μετατρέπεται σε «καύσιμο» για τους αλγορίθμους, τα chatbot και τις έξυπνες εφαρμογές.
Και κάπου εκεί, γεννιέται μια νέα αγορά: η ψηφιακή αγορά αδειοδότησης περιεχομένου (τα marketplaces
Οι εκδότες δεν αρκούνται πλέον σε μεμονωμένες συμφωνίες. Διεκδικούν οργανωμένες πλατφόρμες που θα διαχειρίζονται συστηματικά τα δικαιώματά τους, επιτρέποντάς τους να ορίζουν τους όρους, τις τιμές και τις προϋποθέσεις για τη χρήση του υλικού τους από εταιρείες AI, αναφέρει στο ρεπορτάζ της η Wall Street Journal.
Οι εκδότες και οι κολοσσοί της τεχνολογίας
Η Microsoft έχει ήδη ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα με οκτώ εκδότες, ανάμεσά τους το Associated Press και ο όμιλος Hearst. Από την πλευρά των αγοραστών συμμετέχουν το Yahoo και το Copilot, η AI πλατφόρμα της ίδιας της Microsoft. Η επένδυση ξεπερνά τα 10 εκατ. δολάρια και, σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.
Αντίστοιχα, η Amazon φέρεται να αναπτύσσει δική της αγορά αδειοδότησης περιεχομένου, ενισχύοντας περαιτέρω τον ανταγωνισμό. Στόχος; Η δημιουργία ενός οικοσυστήματος όπου οι εκδότες θα μπορούν να διαθέτουν το υλικό τους με διαφάνεια και έλεγχο.
Από τις αγωγές στις συμφωνίες εκατομμυρίων
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλοι εκδοτικοί οργανισμοί όπως η News Corp και οι New York Times έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες πολλών εκατομμυρίων δολαρίων με εταιρείες όπως η OpenAI, επιτρέποντας τη χρήση του περιεχομένου τους για την εκπαίδευση και τη λειτουργία μοντέλων AI.
Παράλληλα όμως, δεν έλειψαν και οι δικαστικές διαμάχες. Θυγατρικές της News Corp έχουν κινηθεί νομικά κατά της Perplexity AI, κατηγορώντας την για μη εξουσιοδοτημένη χρήση υλικού.
Οι μικρότεροι εκδότες, ωστόσο, δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν συμφωνίες αντίστοιχου μεγέθους. Για εκείνους, οι αγορές ψηφιακού περιεχομένου αποτελούν πιθανή διέξοδο, δίνοντας πρόσβαση σε ένα ευρύτερο πελατολόγιο χωρίς να απαιτούνται ξεχωριστές διαπραγματεύσεις κάθε φορά.
Ο ρόλος των διαμεσολαβητών
Στο παιχνίδι μπαίνουν και εξειδικευμένες εταιρείες όπως η Cloudflare και η TollBit, που βοηθούν τους εκδότες να μπλοκάρουν μη εξουσιοδοτημένα bots και χρεώνουν «διόδια» για πρόσβαση στο περιεχόμενό τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Newsweek, το οποίο μέσω της TollBit εφαρμόζει μοντέλο χρέωσης ανά χίλιες «σαρώσεις» σελίδων από AI bots. Έτσι, κάθε πρόσβαση μετατρέπεται σε μετρήσιμο και τιμολογήσιμο έσοδο.
Πέρα από τα chatbot: Οι νέες εφαρμογές
Η Factiva του Dow Jones που συγκεντρώνει τις ειδήσεις για πελάτες-επαγγελματίες προσφέρει ήδη αδειοδοτημένο περιεχόμενο για χρήση σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας εξασφαλίσει δικαιώματα από περισσότερες από 8.100 πηγές.
Τράπεζες και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί μπορούν να ενσωματώνουν αυτά τα δεδομένα σε εργαλεία AI για την υποστήριξη επενδυτικών αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.
Το μοντέλο αυτό δείχνει ότι η αξία του περιεχομένου δεν περιορίζεται στην ενημέρωση του κοινού, αλλά επεκτείνεται σε κρίσιμες επιχειρηματικές λειτουργίες.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η μετάβαση από αποσπασματικές συμφωνίες σε οργανωμένες αγορές ενδέχεται να διαμορφώσει ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο για τα ΜΜΕ στην εποχή της γενετικής AI. Οι εκδότες επιδιώκουν να ελέγχουν όχι μόνο το ποιος χρησιμοποιεί το περιεχόμενό τους, αλλά και με ποιους όρους και σε ποια τιμή.
Καθώς όλο και περισσότερες εταιρείες αναπτύσσουν εξειδικευμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που απαιτούν αξιόπιστα δεδομένα, η ζήτηση για ποιοτικό, αδειοδοτημένο περιεχόμενο αυξάνεται. Αν το εγχείρημα των εν λόγω αγορών πετύχει, τότε ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα, βιώσιμη πηγή εσόδων για τη δημοσιογραφία – και σε μια αναδιανομή ισχύος ανάμεσα στην τεχνολογία και τα μέσα ενημέρωσης.