Η διαστημική τεχνολογία αποκτά ολοένα και πιο ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών. Σε αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα κάνει ένα ακόμη βήμα, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα για την καλύτερη αντιμετώπιση κινδύνων όπως οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες, μέσα από ένα νέο έργο της ESA με επικεφαλής την Planetek Hellas.
Η Planetek Hellas, ως επικεφαλής ελληνικής κοινοπραξίας, ξεκινά νέο έργο με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency – ESA), για τον σχεδιασμό του Κόμβου Διαστημικής Ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (Space Resilience Node for Greece – SRN-GR). Το έργο εντάσσεται στο νέο πρόγραμμα της ESA «European Resilience from Space – Earth Observation» (ERS-EO) και στοχεύει στον ορισμό, την ανάπτυξη πρωτοτύπου και την επικύρωση ενός εθνικού Κόμβου Διαστημικής Ανθεκτικότητας, ο οποίος θα βασίζεται στον υφιστάμενο Ελληνικό Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης Γης (Greek Governmental EO Hub).
Ο Κόμβος δεν θα είναι μια νέα, ξεχωριστή υποδομή. Θα αξιοποιήσει τις δυνατότητες Παρατήρησης Γης που έχει ήδη αναπτύξει η Ελλάδα και θα δημιουργήσει τις απαραίτητες συνδέσεις, ώστε να λειτουργούν σταδιακά σε συνεργασία με το ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο Κόμβων Ανθεκτικότητας.
Σε πρώτη φάση, το έργο θα εστιάσει στον αλυσιδωτό κίνδυνο πυρκαγιών και πλημμυρών, δηλαδή, στον αυξημένο κίνδυνο πλημμύρας σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιές, ένα φαινόμενο με ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα. Η λύση θα συνδυάζει δορυφορικά δεδομένα με περιβαλλοντικές και άλλες πληροφορίες. Θα περιλαμβάνει τη συγκέντρωση και τυποποίηση δεδομένων από διαφορετικές πηγές, την ανάλυση του κινδύνου με βάση το σύνολο αυτών των πληροφοριών, καθώς και εύχρηστους πίνακες εποπτείας (dashboards) για τη λήψη επιχειρησιακών αποφάσεων.
Το σύστημα θα σχεδιαστεί ώστε να μπορεί στο μέλλον να επεκταθεί σε περισσότερους κινδύνους, νέα δεδομένα, χρήστες και υπηρεσίες, σε πλήρη ευθυγράμμιση με το πλαίσιο αναφοράς που διαμορφώνει η ESA για το ευρωπαϊκό δίκτυο Κόμβων Ανθεκτικότητας.
Η Hanna-Miina Sihvonen, υπεύθυνη για τους Κόμβους Διαστημικής Ανθεκτικότητας στο πρόγραμμα ERS-EO της ESA, δήλωσε: «Η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ καλή θέση για να προχωρήσει στη δημιουργία του εθνικού Κόμβου Διαστημικής Ανθεκτικότητας (SRN-GR), αξιοποιώντας τις δραστηριότητες που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη και να κινηθεί προς το διαλειτουργικό οικοσύστημα των ευρωπαϊκών Κόμβων Διαστημικής Ανθεκτικότητας. Ο ελληνικός Κόμβος μπορεί να προσφέρει στο οικοσύστημα αυτό σημαντικά διδάγματα, τεχνογνωσία και λύσεις, δίνοντας ώθηση στις αναπτυξιακές δραστηριότητες.»
Ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, Εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Συμβούλιο Προγράμματος Παρατήρησης Γης της ESA, Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ), δήλωσε: «Ο ελληνικός Κόμβος Διαστημικής Ανθεκτικότητας (SRN-GR) αποτελεί σημαντική πρωτοβουλία για την Ελλάδα. Αξιοποιεί τις επενδύσεις που έχουμε πραγματοποιήσει μέσω του εθνικού μας προγράμματος Παρατήρησης Γης και του Κυβερνητικού Κόμβου Παρατήρησης Γης, διασφαλίζοντας ότι οι εθνικοί αυτοί πόροι παράγουν αξία πολύ πέρα από τα σύνορά μας. Ταυτόχρονα, θέτει τις βάσεις για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα European Resilience from Space της ESA, δίνοντας στην εθνική μας υποδομή, στη βιομηχανία και στην ερευνητική κοινότητα τη δυνατότητα να συμβάλουν από την πρώτη στιγμή σε ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ανθεκτικότητας».
Ο Στέλιος Μπολλάνος, Διευθύνων Σύμβουλος της Planetek Hellas, δήλωσε: «Η επένδυση της Ελλάδας στο εθνικό της πρόγραμμα Παρατήρησης Γης επιτρέπει στη χώρα να αντιμετωπίζει πραγματικά προβλήματα με τη χρήση διαστημικής τεχνολογίας και εφαρμογών, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί τις συνθήκες ώστε η ελληνική βιομηχανία να αναπτύξει και να τεκμηριώσει πραγματικές δυνατότητες. Ευθύνη μας τώρα είναι να μετατρέψουμε αυτή την εθνική επένδυση σε ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Με τον ελληνικό Κόμβο Διαστημικής Ανθεκτικότητας κάνουμε ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα ώστε κυρίαρχες εθνικές υποδομές, όπως ο Ελληνικός Κυβερνητικός Κόμβος Παρατήρησης Γης, να ενταχθούν σταδιακά σε μια δικτυωμένη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, μέσω της πρωτοβουλίας European Resilience from Space της ESA και, στο μέλλον, της νέας Κυβερνητικής Υπηρεσίας Παρατήρησης Γης της ΕΕ (EOGS).»
Η Planetek Hellas έχει τον ρόλο του Κύριου Αναδόχου (Prime Contractor) του έργου και ηγείται της ελληνικής κοινοπραξίας, στην οποία συμμετέχουν το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και η CogniSensus.