Η έρευνα που διεξήγαγε στην Ιρλανδία η εταιρεία συμβούλων Saros δεν αφήνει περιθώρια για αμφιβολίες: η επαγγελματική ενασχόληση με τις ψηφιακές τεχνολογίες αιχμής και δη με την Τεχνητή Νοημοσύνη επιβαρύνουν την ψυχική υγεία των εργαζομένων. Έξι στους δέκα ερωτηθέντες από τους ερευνητές ομολογούν ότι υποφέρουν από στρες που τους δημιουργούν οι πολλές ώρες εργασίας και οι πιέσεις για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων παράδοσης των απαιτητικών project.
Κατ’ αρχάς πρέπει να σημειωθεί ότι η χώρα στην οποία διενεργήθηκε η έρευνα δεν είναι τυχαία. Τουναντίον, είναι απολύτως αντιπροσωπευτική για την εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά τις επιπτώσεις των τεχνολογιών αιχμής, δεδομένου ότι η Ιρλανδία εδώ και μια τριακονταετία λειτουργεί ως προγεφύρωμα των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών στην Ευρώπη για πολλούς και σημαντικούς λόγους. Αρκεί να αναφερθούν η γεωγραφική εγγύτητα με τις ΗΠΑ, η ομιλουμένη γλώσσα (αγγλική), το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης του πληθυσμού, οι προηγμένες υποδομές και βέβαια το πολύ ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς (ο συντελεστής φορολόγησης των εταιρικών κερδών είναι μόνο 12,5%).
Εξουθενωτικοί στόχοι
Σε μια συγκυρία κατά την οποία όλο και περισσότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ποικίλους επιχειρηματικούς κλάδους εντάσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στις λειτουργίες τους, η εδρεύουσα στο Δουβλίνο εταιρεία συμβούλων διαπίστωσε ότι το 60% του προσωπικού μεγάλων ιρλανδικών ή πολυεθνικών επιχειρήσεων που απασχολείται στον εν ευρεία τομέα της «Information Technology» αισθάνεται άγχος ή αντιμετωπίζει άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Ακριβέστερα, πηγή του άγχους (σε ποσοστό 61% των περιπτώσεων) είναι οι ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις της εργοδοσίας για συνεχή βελτίωση της αποτελεσματικότητας των νέων τεχνολογιών στις εργασιακές εφαρμογές και γενικότερα στις δράσεις της επιχείρησης.
Υπερωρίες και burn out
Το ίδιο ποσοστό (61%) των εργαζομένων σε ομάδες ΑΙ και σε άλλους κλάδους αιχμής δηλώνει εξουθενωμένο απο τις πολλές ώρες απασχόλησης. Κάτι που οφείλεται στην περιβόητη έλλειψη ταλέντων, που χαρακτηρίζει εδώ και χρόνια τις αγορές εργασίας όχι μόνο της Ιρλανδίας αλλά ολόκληρης της Ευρώπης και των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την Saros, τα ευρήματα προέρχονται από έρευνα σε περίπου 200 υπεύθυνους λήψης αποφάσεων σε μεγάλους ιρλανδικούς ή πολυεθνικούς ομίλους υψηλής τεχνολογίας που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους.
Ακόμα και πριν από την έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης οι εργαζόμενοι στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας είχαν υψηλά ποσοστά επαγγελματικής εξουθένωσης λόγω υψηλού φόρτου εργασίας. Η έρευνα της Saros διαπίστωσε ότι καθώς οι εταιρείες συνεχίζουν να υιοθετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, «η πίεση για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και συστημάτων δημιουργεί ένα τεταμένο εργασιακό περιβάλλον για τις ομάδες πληροφορικής και τις τεχνικές ομάδες».
Ανέφικτες προσδοκίες
Επίσης η έρευνα εδειξε ότι οι εργαζόμενοι στο γενικότερο κλάδο της πληροφορικής έχουν πολλές φορές να αντιμετωπίσουν δυσκολίες που οφείλονται στη λειτουργία συστημάτων παλαιότερης τεχνολογίας, που επιβραδύνουν την πρόοδο της εργασίας τους – δίχως όμως να περιορίζουν και τις απαιτήσεις του εργοδότη και των προϊσταμένων.
Περίπου το 59% των στελεχών μεγάλων εταιρειών πληροφορικής παραδέχεται ότι χρησιμοποιούν «πάρα πολλά συστήματα παλαιών τεχνολογιών», ενώ το 57% ομολογεί ότι τα παλαιά αυτά συστήματα «συγκρατούν την καινοτομία και λειτουργούν ως ανασχετικά της προόδου στην εταιρεία τους».
Το 58% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι η διεύθυνση της επιχείρησής τους είχε «ρεαλιστικές προσδοκίες» αναφορικά με τα οφέλη που θα φέρει η χρήση της ΑΙ. Το υπόλοιπο 42%, ωστόσο, έβαζε τόσο ψηλά τον πήχη που ήταν εξαρχής ανεδαφικό και ανέφικτο να τον περάσει κανείς.
Ταλέντα και outsourcing
Ένα άλλο ζήτημα που εντοπίστηκε από την έρευνα ήταν η έλλειψη εργαζομένων στον ευρύτερο τομέα της τεχνολογίας. Και για να κρατήσουν τα ταλέντα στην επιχείρησή τους οι εργοδότες δίνουν γενναίες αυξήσεις. Όπως αποκαλύφθηκε το 59% των εταιρειών έχουν κάνει τουλάχιστον σε ένα στέλεχός τους με υψηλή κατάρτιση αυξηση μισθού υψηλότερη του 50% για να μην εγκαταλείψει την εταιρεία για κάποια άλλη με καλύτερες αποδοχές.
«Τα μεγέθη των αυξήσεων αποδοχών καθώς και άλλες παροχές που χορηγούνται υπογραμμίζουν την ανάγκη να διατηρήσουν οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι τα εξειδικευμένα ταλέντα πληροφορικής σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική αγορά», σημειώνεται στην έρευνα.
Ένας τρόπος για να μειώσουν το εργασιακό βάρος των απασχολουμένων και να αντιμετωπίσουν την έλλειψη ταλέντων, οι τεχνολογικές εταιρείες αναθέτουν όλο και περισσότερο σε εξωτερικούς συνεργάτες εργασίες πληροφορικής. Σχεδόν το ένα τέταρτο των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα (ποσοστό 24% για την ακρίβεια) δήλωσε ότι το περιβόητο outsourcing, η εξωτερική ανάθεση διεκπεραίωσης και διαχείρισης έργων δηλαδή, θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση του άγχους μεταξύ των μελών της τεχνικής ομάδας της επιχείρησης.
Δεν ξέρουν τι θέλουν
«Η έρευνά μας δείχνει ότι οι οργανισμοί στην Ιρλανδία δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της ψυχικής υγείας στις ομάδες πληροφορικής. Φάνηκε μάλιστα ότι η ίδια η διοίκηση της εταιρείας θα μπορούσε ακόμη και να επιδεινώσει το πρόβλημα με τις πολλές φορές παράλογες και μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της», εξήγησε στην «Irish Times» ο Ρέι Άρμστρονγκ, συνιδρυτής και συν-διευθύνων σύμβουλος της Saros Consulting.
«Η πηγή του προβλήματος έγκειται στο ότι οι επιχειρηματικοί όμιλοι δεν διαθέτουν μια σωστή στρατηγική διαχείρισης του κλάδου πληροφορικής. Αυτό σημαίνει ότι δεν καταφέρνουν να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν μια στρατηγική που να είναι εφαρμόσιμη και λειτουργική, μια στρατηγική ανάλογη με τους στόχους και τις δυνατότητες της επιχείρησης», εξήγησε ο Άρμστρονγκ.
«Η εφαρμογή ενός κατάλληλου σχεδίου εκμετάλλευσης των δυνατοτήτων που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες και δη η ΑΙ μπορεί να βοηθήσει στην εκτόνωση της ψυχολογικής πίεσης που δέχονται οι εργαζόμενοι, διότι βοηθά στον καθορισμό σαφών και εφικτών επιχειρηματικών στόχων. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός φιλικού και οικείου εργασιακού περιβάλλοντος με πιο ευτυχισμένους και πιο ικανοποιημένους εργαζόμενους», κατέληξε ο Ιρλανδός ερευνητής.