Χάουαρντ Μαρκς: Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί το νόημα στη ζωή μας
-
Ο θρυλικός επενδυτής Χάουαρντ Μαρκς χαρακτηρίζει «τρομακτική» την προοπτική της απασχόλησης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, προειδοποιώντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα χαμένα εισοδήματα.
- Ο Μαρκς εκφράζει βαθειά ανησυχία για τα εκατομμύρια εργαζομένων των οποίων οι θέσεις θα γίνουν περιττές λόγω AI.
- Μελέτες του ΔΝΤ και της McKinsey δείχνουν ότι έως και 60% των θέσεων στις ανεπτυγμένες οικονομίες θα επηρεαστούν από την AI και ότι μπορεί να αυτοματοποιηθεί πάνω από το μισό των ωρών εργασίας στις ΗΠΑ.
- Ειδικοί όπως ο Τζέφρι Χίντον και στελέχη όπως ο επικεφαλής οικονομολόγος της OpenAI υπογραμμίζουν ότι η επόμενη γενιά πρέπει να επενδύσει σε δεξιότητες που δεν αντιγράφονται εύκολα από αλγορίθμους – κριτική σκέψη, συναισθηματική νοημοσύνη, προσαρμοστικότητα.
Η παρέμβαση του Χάουαρντ Μαρκς για την τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στον φόβο για χαμένα εισοδήματα, αλλά επεκτείνεται σε κάτι βαθύτερο: την απώλεια νοήματος, δομής και ρόλου που προσφέρει η εργασία στη ζωή των ανθρώπων.
Η «τρομακτική» προοπτική της απασχόλησης
Ο δισεκατομμυριούχος συνιδρυτής της Oaktree Capital χαρακτηρίζει την προοπτική της απασχόλησης στην εποχή της AI «τρομακτική», εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τα εκατομμύρια ανθρώπων των οποίων οι δουλειές θα καταστούν περιττές ή θα πάψουν να υπάρχουν. Σημειώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν απειλεί μόνο συγκεκριμένες θέσεις, αλλά αναδιαμορφώνει δομικά την αγορά εργασίας, με ρυθμό πολύ ταχύτερο από ό,τι μπορούν να αντέξουν κοινωνίες και θεσμοί.
Γιατί το UBI δεν λύνει το πρόβλημα
Παρότι αναγνωρίζει τις συζητήσεις για καθιέρωση καθολικού βασικού εισοδήματος (UBI), όπως έχουν προτείνει προσωπικότητες τύπου Έλον Μασκ και Σαμ Άλτμαν, ο Μαρκς θεωρεί ότι αυτό απαντά μόνο στο οικονομικό σκέλος, όχι στο υπαρξιακό. Υπογραμμίζει ότι η εργασία προσφέρει πολύ περισσότερα από έναν μισθό: λόγο να ξεκινήσει η μέρα, σταθερό πρόγραμμα, αίσθηση ότι κάποιος συμβάλλει παραγωγικά στην κοινωνία και στοιχειώδη αυτοεκτίμηση. Εκφράζει τον φόβο ενός μέλλοντος όπου μεγάλα τμήματα του πληθυσμού θα ζουν με επιδόματα επιβίωσης, αλλά χωρίς ουσιαστικό ρόλο ή δραστηριότητα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνική συνοχή.
Πόσο βαθιά θα αλλάξει η αγορά εργασίας
Τα διαθέσιμα στοιχεία ενισχύουν τις ανησυχίες του. Ανάλυση του ΔΝΤ το 2024 εκτιμά ότι περίπου 60% των θέσεων εργασίας στις ανεπτυγμένες οικονομίες θα επηρεαστούν από την AI, με τις μισές να ενισχύονται και τις υπόλοιπες να πλήττονται σημαντικά. Έκθεση του McKinsey Global Institute βρίσκει ότι οι τεχνολογίες αυτοματοποίησης θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν πάνω από το μισό των συνολικών ωρών εργασίας στις ΗΠΑ. Άλλοι ειδικοί, όπως η Κέιτ Ο’ Νιλ και ο Τζέιμς Μπάρατ, προειδοποιούν ότι το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι χαμένες εργασίες, αλλά και το πώς θα ξαναχτιστεί νόημα και ταυτότητα σε έναν κόσμο όπου μεγάλο μέρος των καθημερινών αποφάσεων και διαδικασιών θα έχει ανατεθεί σε μηχανές.
Οι δεξιότητες της επόμενης γενιάς
Το ερώτημα, όπως το θέτει ο Μαρκς, είναι σε τι είδους καριέρες πρέπει να στοχεύσει η επόμενη γενιά, αν η AI πρόκειται να αναμορφώσει τόσο βαθιά την εργασία. Ο Τζέφρι Χίντον θεωρεί ότι οι πνευματικές εργασίες ρουτίνας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κινδύνου, ενώ επαγγέλματα με έντονη φυσική διάσταση – όπως ένας υδραυλικός – είναι πολύ πιο δύσκολο να αυτοματοποιηθούν. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της OpenAI, Ρόνι Τσατέρτζι, εστιάζει σε δεξιότητες που δεν αντιγράφονται εύκολα από αλγορίθμους: κριτική σκέψη, συναισθηματική νοημοσύνη, προσαρμοστικότητα και ικανότητα μάθησης σε συνεχώς μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα.