Ποιο είναι το μυστικό όπλο του ανθρώπου απέναντι στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης;

• Η ανθεκτικότητα δεν είναι έμφυτη, αλλά μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί και να ενισχυθεί μέσα από εμπειρίες και προκλήσεις.

• Η Arianna Huffington τονίζει πως, όπως έδειξαν οι έρευνες, οι πιο επιτυχημένοι άνθρωποι μαθαίνουν να βλέπουν τις κρίσεις ως ευκαιρίες ανάπτυξης.

• Στην εποχή της AI, η ικανότητα προσαρμογής και διαρκούς μάθησης είναι το «κλειδί» που θα καθορίσει ποιοι θα επιβιώσουν και ποιοι θα μείνουν πίσω.

Της Arianna Huffington

Ζούμε στην εποχή του άγχους για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ). Μια πρόσφατη έρευνα του Pew διαπίστωσε ότι μόνο το 10% των Αμερικανών είναι περισσότερο ενθουσιασμένοι παρά ανήσυχοι για την αυξημένη χρήση της ΤΝ στην καθημερινή ζωή, ενώ πέντε φορές αυτός ο αριθμός – το 50% – είναι περισσότερο ανήσυχοι παρά ενθουσιασμένοι, από 38% το 2022. Και υπάρχει λόγος να ανησυχούμε για την ΤΝ – πρώτα και κύρια, υπάρχουν οι καθημερινές αναφορές για περικοπές θέσεων εργασίας που σχετίζονται με αυτήν.

Αν και αυτή η τεχνολογία είναι πολύ νέα, οι ανθρώπινες ιδιότητες που χρειαζόμαστε για να πλοηγηθούμε στον τρόπο με τον οποίο αλλάζει τη ζωή μας είναι τόσο παλιές όσο κι εμείς. Και υπάρχουν μαθήματα που μπορούμε να βρούμε σε άλλες περιόδους αναταραχής. Ο ψυχολόγος Salvatore Maddi και οι συνάδελφοί του στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο μελέτησαν τους υπαλλήλους της Illinois Bell Telephone στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, μια εποχή που ο κλάδος της τηλεφωνίας απελευθερωνόταν. Η εταιρεία μειώθηκε κατά 50% σε ένα χρόνο σε αυτό που θεωρήθηκε ως η μεγαλύτερη αναταραχή στην εταιρική ιστορία. Να πώς περιέγραψαν οι ερευνητές τι συνέβη: «Τα δύο τρίτα του δείγματός μας κατέρρευσαν με διάφορους τρόπους. Κάποιοι υπέστησαν καρδιακές προσβολές ή υπέφεραν από καταθλιπτικές και αγχώδεις διαταραχές. Άλλοι έκαναν κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών, χώρισαν και πήραν διαζύγιο ή συμπεριφέρθηκαν βίαια. Αντίθετα, το ένα τρίτο του δείγματος των εργαζομένων μας ήταν ανθεκτικό. Αυτοί οι εργαζόμενοι επέζησαν και άνθισαν παρά τις αγχωτικές αλλαγές. Αν αυτά τα άτομα παρέμειναν, ανέβηκαν στην κορυφή. Αν έφυγαν, είτε ίδρυσαν δικές τους εταιρείες είτε ανέλαβαν στρατηγικά σημαντικούς ρόλους σε άλλες εταιρείες».

Αυτό που διαπίστωσαν οι ερευνητές είναι ότι όσοι κατάφεραν να διαχειριστούν με επιτυχία τη μετάβαση επέδειξαν τρία χαρακτηριστικά. Πρώτον, υπήρχε η δέσμευση: η απόφαση να συμμετάσχουν και να προσπαθήσουν να αποτελέσουν μέρος της λύσης. Επόμενο ήταν ο έλεγχος: η μάχη για να διατηρήσουν ένα αίσθημα αποφασιστικότητας σε αντίθεση με την παραίτηση. Και τέλος, ήταν μια πρόκληση: η εύρεση τρόπων να χρησιμοποιήσουν την κρίση για να ενδυναμώσουν τον εαυτό τους, να χτίσουν ανθεκτικότητα και να αναπτυχθούν.

Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε σχετικά με την ανθεκτικότητα είναι ότι, αν και η ανάγκη μας για αυτήν είναι ατελείωτη, το ίδιο ισχύει και για την ικανότητά μας αναφορικά με αυτήν. Δεν είναι ένας πεπερασμένος πόρος ή μια σταθερή ποιότητα με την οποία είτε γεννιόμαστε είτε όχι.

Το 1989, η Emmy Werner, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, δημοσίευσε μια μελέτη που παρακολουθούσε παιδιά υψηλού κινδύνου για 32 χρόνια. Διαπίστωσε ότι τα ανθεκτικά παιδιά, ακόμη και ως νήπια, «είχαν την τάση να αντιμετωπίζουν τον κόσμο ήδη με τους δικούς τους όρους» και είχαν μια «εσωτερική εστία ελέγχου».

Αυτό που διαπίστωσε επίσης ήταν ότι η ανθεκτικότητα παρουσίαζε διακυμάνσεις. Όπως συνοψίζει η Maria Konnikova στο The New Yorker, «μερικοί άνθρωποι που δεν ήταν ανθεκτικοί όταν ήταν μικροί με κάποιο τρόπο έμαθαν τις δεξιότητες της ανθεκτικότητας. Κατάφεραν να ξεπεράσουν τις αντιξοότητες αργότερα στη ζωή τους και συνέχισαν να ευδοκιμούν όσο εκείνοι που ήταν ανθεκτικοί καθ’ όλη τη διάρκεια».

Έτσι, η δύναμη να χτίσουμε ανθεκτικότητα βρίσκεται μέσα μας. Όπως μπορούμε να μάθουμε άλλες δεξιότητες μέσω της εξάσκησης, μπορούμε να μάθουμε και εμείς οι ίδιοι να είμαστε πιο ανθεκτικοί.

Και η ανθεκτικότητα είναι η ανθρώπινη ιδιότητα που χρειαζόμαστε περισσότερο για να πλοηγηθούμε στην εποχή της ΤΝ. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τι συμβαίνει στον κόσμο, αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε τους πόρους που μας βοηθούν να ανταποκριθούμε.

Μπορούμε να αξιοποιήσουμε την έννοια της πρόκλησης, προκαλώντας τον εαυτό μας να αναγνωρίσει ότι βρισκόμαστε σε συνεχή εξέλιξη – συνεχώς μαθαίνουμε και συνεχώς αναπτυσσόμαστε. Όπως το έθεσε ο γνωστός συγγραφέας Yuval Noah Harari: «Απλώς δεν ξέρουμε ποιες δεξιότητες θα χρειαστούν οι άνθρωποι σε 10 χρόνια εκτός από μία. Ξέρουμε ότι θα χρειαστούν την ικανότητα να αναπροσαρμόζονται και να επανεφευρίσκουν τον εαυτό τους, να συνεχίζουν να μαθαίνουν σε όλη τους τη ζωή».