Ινδία: Εργάτες κατέγραφαν τη δουλειά τους χωρίς να ξέρουν ότι εκπαιδεύουν ρομπότ για να τους αντικαταστήσουν

• Σύμφωνα με έρευνα του Guardian, εργαζόμενοι σε εργοστάσια ένδυσης στην Ινδία φορούσαν κάμερες GoPro κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, χωρίς να ενημερωθούν ότι το υλικό θα χρησιμοποιούνταν για την εκπαίδευση ανθρωποειδών ρομπότ.
• Οι ώρες βίντεο αξιοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μαθαίνουν να αναπαράγουν ανθρώπινες κινήσεις, όπως το ράψιμο ή η συναρμολόγηση προϊόντων.
• Το δημοσίευμα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα εργασιακά δικαιώματα, τη διαφάνεια στη συλλογή δεδομένων και τον αντίκτυπο της AI στην απασχόληση, καθώς οι εργαζόμενοι δηλώνουν ότι δεν είχαν πλήρη ενημέρωση για τον σκοπό της καταγραφής.

Εργαζόμενοι σε εργοστάσια ένδυσης στον Παγκόσμιο Νότο καταγγέλλουν ότι, εκτός από την παραγωγή ρούχων, καλούνται πλέον άθελά τους να συμβάλουν και στην εκπαίδευση των ρομπότ που ενδέχεται κάποτε να τους αντικαταστήσουν.

Σύμφωνα με έρευνα του Guardian, η πρακτική αυτή αρχίζει να εμφανίζεται σε μονάδες παραγωγής σε διάφορες χώρες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Lalita, μιας 32χρονης εργαζόμενης σε εργοστάσιο έξω από το Νέο Δελχί, η οποία περιγράφει ότι η διοίκηση ζήτησε από όλους τους εργαζομένους να φορούν κάμερες GoPro στο κεφάλι τους κατά τη διάρκεια κάθε βάρδιας.

«Σαν να είχαν βάλει μια κάμερα CCTV πάνω μας»

Όπως αφηγήθηκε η Lalita: «Στην αρχή μας φάνηκε αστείο, με όλες αυτές τις κάμερες στο κεφάλι μας.»

Σταδιακά όμως, όπως λέει, η ατμόσφαιρα στο εργοστάσιο άλλαξε.

Οι εργαζόμενοι άρχισαν να φοβούνται ότι κάθε τους λέξη και κάθε τους κίνηση καταγραφόταν, με αποτέλεσμα ο χώρος εργασίας να γίνει αισθητά πιο ήσυχος και επιφυλακτικός.

«Όπως βάζουν μια κάμερα CCTV σε έναν τοίχο, έτσι έβαλαν μία πάνω μας.»

Οι εργαζόμενοι δεν γνώριζαν τον πραγματικό σκοπό

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι εργαζόμενοι δεν ενημερώθηκαν ποτέ ότι το υλικό που καταγραφόταν θα χρησιμοποιούνταν για την εκπαίδευση ανθρωποειδών ρομπότ.

Αντίθετα, πολλοί πίστευαν ότι οι κάμερες είχαν τοποθετηθεί για λόγους ελέγχου της παραγωγικότητας ή της πειθαρχίας.

Ο Guardian αναφέρει ότι τα βίντεο συλλέγονταν προκειμένου να δημιουργηθεί εκπαιδευτικό υλικό για μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.

Πώς εκπαιδεύονται τα ανθρωποειδή ρομπότ

Τα σύγχρονα ανθρωποειδή ρομπότ βασίζονται σε μοντέλα AI τύπου vision-language-action, τα οποία εκπαιδεύονται παρακολουθώντας χιλιάδες ώρες βίντεο ανθρώπων την ώρα που εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες.

Αναλύοντας τις κινήσεις των χεριών, του σώματος και τη σειρά των ενεργειών, τα μοντέλα αυτά μαθαίνουν να αναπαράγουν εργασίες, όπως για παράδειγμα:

• το ράψιμο,
• την τοποθέτηση κουμπιών,
• ή άλλες επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε μια γραμμή παραγωγής.

Η συζήτηση για τα εργασιακά δικαιώματα

Σύμφωνα με τον Guardian, η πρακτική αυτή δημιουργεί νέα ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια στη συλλογή δεδομένων εργαζομένων, καθώς και για το ποιος ωφελείται από την αξιοποίησή τους.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι τα δεδομένα που παράγονται από τους εργαζομένους αποκτούν ιδιαίτερη αξία για τις εταιρείες ρομποτικής, ενώ οι ίδιοι οι εργαζόμενοι παραμένουν χαμηλά αμειβόμενοι και συχνά δεν γνωρίζουν πώς χρησιμοποιείται το υλικό που παράγουν.

Ο στόχος των εταιρειών

Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, μακροπρόθεσμος στόχος πολλών εταιρειών ρομποτικής είναι η ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ που θα μπορούν να εκτελούν διαφορετικές εργασίες σε οποιαδήποτε γραμμή παραγωγής, περιορίζοντας την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η τεχνολογία απέχει ακόμη σημαντικά από το να αντικαταστήσει πλήρως τους ανθρώπους σε σύνθετα βιομηχανικά περιβάλλοντα.