Για αρνητικές επιπτώσεις στα εταιρικά κέρδη και στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ από την πιεστική στρατηγική απεξάρτησης από την αμερικανική τεχνολογία προειδοποιούν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Εταιρείες από τον τραπεζικό τομέα έως τη μεταποιητική βιομηχανία δήλωσαν στους FT ότι η εξάρτησή τους από την αμερικανική τεχνολογία -από λογισμικό γραφείου έως υποδομές cloud και ταχέως αναπτυσσόμενες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης- δεν μπορεί να εξαλειφθεί γρήγορα χωρίς σημαντικές διαταραχές.
«Στην Ευρώπη σήμερα δεν είμαστε πραγματικά σε θέση να αντικαταστήσουμε όλες τις λύσεις πληροφορικής μας με ευρωπαϊκές λύσεις», δηλώνει η Ilse Henne, διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας Thyssenkrupp Material Services, προσθέτοντας ότι απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις και πολιτική υποστήριξη για να απομακρυνθούμε από την αμερικανική τεχνολογία.
Ανώτατα στελέχη ευρωπαϊκών εταιρειών τεχνολογίας και υποδομών, μεταξύ των οποίων οι ASML, Ericsson και Capgemini, έχουν προειδοποιήσει τους τελευταίους μήνες για αντιδράσεις προστατευτισμού που θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος και να επιβραδύνουν τις επενδύσεις.
Οι προειδοποιήσεις αυτές έρχονται σε συγκυρία κατά την οποία η προσπάθεια της Ευρώπης για μεγαλύτερη ψηφιακή κυριαρχία έχει αποκτήσει νέα δυναμική εξαιτίας των φόβοων ότι η εξωτερική πολιτική του Τραμπ θα μπορούσε να επιβάλει μια «τεχνολογική αποσύνδεση».
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει τον επόμενο μήνα ένα «πακέτο τεχνολογικής κυριαρχίας», το οποίο αποσκοπεί στην επέκταση των λύσεων «κυρίαρχου» cloud και στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Ευρώπης στον τομέα του λογισμικού.
Τα επιχειρήματα των εταιρειών
Ωστόσο, ορισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι πολιτικοί υποτιμούν την επιχειρησιακή πολυπλοκότητα και το κόστος της μετάβασης, ιδίως καθώς η βιομηχανική βάση της ηπείρου βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω του κινεζικού ανταγωνισμού, των υψηλών τιμών ενέργειας και της αβεβαιότητας σχετικά με το διατλαντικό εμπόριο.
Η γερμανική τράπεζα Commerzbank δήλωσε ότι το «εύρος, η ποιότητα και η τεχνολογική ωριμότητα των υπηρεσιών» που προσφέρουν οι αμερικανικοί όμιλοι Microsoft και Google είναι προς το παρόν διαθέσιμα μόνο σε «περιορισμένο βαθμό» στην ευρωπαϊκή αγορά.
«Ως αποτέλεσμα, τα οφέλη από τη χρήση αυτών των παρόχων αυτήν τη στιγμή υπερτερούν των εγγενών κινδύνων που συνδέονται με αυτή την επιλογή», πρόσθεσε η τράπεζα.
Εκπρόσωπος μεγάλης ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας δήλωσε ότι η απομάκρυνση από την υπάρχουσα υποδομή θα συνεπαγόταν πρόσθετο κόστος και χρόνο.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδίως εκείνες με παγκόσμιες δραστηριότητες, έχουν οικοδομήσει τα ψηφιακά τους συστήματα πάνω σε αμερικανικές πλατφόρμες. Η απομάκρυνση απαιτεί την επανεκπαίδευση των εργαζομένων, την αναδιαμόρφωση του λογισμικού, την επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων και την αποδοχή διαταραχών, σύμφωνα με επιχειρήσεις και εμπειρογνώμονες. Επιπλέον, πολλές εταιρείες πιστεύουν ότι η Ευρώπη στερείται συγκρίσιμων εναλλακτικών λύσεων για την αντικατάσταση του αμερικανικού λογισμικού.
«Οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν αφιερώσει δεκαετίες στην ανάπτυξη των διαδικασιών, της παραγωγικότητάς τους και, μερικές φορές, ακόμη και του επιχειρηματικού τους μοντέλου πάνω σε τεχνολογικά δομικά στοιχεία που προέρχονται από τις ΗΠΑ», δήλωσε η Francesca Musiani από το Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας.
Η ίδια σημείωσε ότι η επίκληση ζητημάτων κυριαρχίας ή εθνικής ασφάλειας είναι πιο δύσκολο να δικαιολογηθεί για τις ιδιωτικές εταιρείες σε σύγκριση με τους δημόσιους οργανισμούς, εάν αυτό κοστίζει περισσότερο ή αποφέρει λιγότερα. «Βρίσκονται σε μια λογική παγκόσμιου ανταγωνισμού, όπου οποιαδήποτε επιβράδυνση της λειτουργίας μπορεί να μεταφραστεί σε απώλεια μεριδίου αγοράς», είπε χαρακτηριστικά.
«Οι τράπεζες συνεχίζουν να βασίζονται σε αμερικανικούς hyperscalers, επειδή εκεί είναι που η επεκτασιμότητα, η ανθεκτικότητα και η ταχύτητα της καινοτομίας είναι επί του παρόντος πιο ανεπτυγμένες», δήλωσε ο Alexander Schroff της εταιρείας συμβούλων Publicis Sapient.
Στον αντίποδα, στην τελευταία ετήσια έκθεση της Deutsche Bank την Πέμπτη, περιλαμβάνεται η προειδοποίηση ότι η αυξανόμενη εξάρτηση του χρηματοπιστωτικού τομέα από έναν μικρό αριθμό παγκόσμιων παρόχων υπηρεσιών cloud και κέντρων δεδομένων -πολλοί από τους οποίους βρίσκονται στις ΗΠΑ- αυξάνει τη συγκέντρωση και τους συστημικούς κινδύνους.
Τo σενάριο “kill switch”
Η προσπάθεια για την τεχνολογική κυριαρχία έρχεται εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης σχετικά με το ενδεχόμενο ενός σεναρίου «kill switch»: ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να αναγκάσει με διάφορους τρόπους τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας να σταματήσουν να παρέχουν υπηρεσίες στους ευρωπαίους πελάτες τους, είτε μέσω κυρώσεων, ελέγχων στις εξαγωγές είτε μέσω άλλων νομικών μηχανισμών.
Αν και η προοπτική αυτή θεωρείται απίθανη από τους περισσότερους, έχει καταστεί μόνιμο θέμα συζήτησης θέμα στις συνεδριάσεις διοικητικών συμβουλίων και στις κυβερνητικές συναντήσεις.
Οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για να διαβεβαιώσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις ότι μπορούν να βασίζονται στις υπηρεσίες τους ανεξάρτητα από πιθανές ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ. Γιατί, βεβαίως, ούτε εκείνες έχουν λόγους να χάσουν τους πελάτες τους. Ένα παράδειγμα είναι η προσφορά λύσεων κυρίαρχου cloud και συνεργασιών με ευρωπαϊκές εταιρείες.
Η Deutsche Telekom δήλωσε ότι «προωθεί ενεργά την κυριαρχία» μέσω των ευρωπαϊκών πλατφορμών της, όπως το T Cloud Public και το Industrial AI Cloud. Ταυτόχρονα, παραδέχεται ότι «γνωρίζουμε ότι θα εξαρτώμαστε επίσης από τεχνολογίες από το εξωτερικό», όπως δήλωσε ένας εκπρόσωπός της.
«Συμβιβασμός»
Ο εκπρόσωπος της αυτοκινητοβιομηχανίας που μίλησε στους FT υποστήριξε ότι η τεχνολογική κυριαρχία θα πρέπει να εφαρμόζεται περισσότερο στο πλαίσιο μελλοντικών έργων, για παράδειγμα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, παρά στις υπάρχουσες επιχειρηματικές διαδικασίες.
Ωστόσο, στο Βερολίνο διαμορφώνεται τελευταία η άποψη ότι η Ευρώπη θα πρέπει να προτιμήσει την εφαρμογή ξένων μοντέλων AI αντί να προσπαθήσει να καλύψει τη διαφορά δημιουργώντας τη δική της υποδομή cloud και τα δικά της βασικά συστήματα, δεδομένων των τεράστιων ποσών που απαιτούνται για αυτό.
Ένας εμπιστευτικός πληροφοριοδότης της γερμανικής κυβέρνησης το περιέγραψε ως «συμβιβασμό» μεταξύ κυριαρχίας και ανταγωνιστικότητας. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες, είπε, πρέπει να επικεντρωθούν στην «εφαρμογή των καλύτερων διαθέσιμων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα τρία έως τέσσερα χρόνια» — αλλιώς κινδυνεύουν να κατακλυστούν από τον ανταγωνισμό της Κίνας και των ΗΠΑ.
Για τις αμερικανικές εταιρείες και τους συμμάχους τους, το επιχείρημα είναι ότι η πίεση της Ευρώπης για κυριαρχία κινδυνεύει να οδηγήσει στον προστατευτισμό.
«Δεν πρέπει να συγχέουμε την ψηφιακή κυριαρχία με την ψηφιακή απομόνωση. Το να κλείσουμε την Ευρώπη πίσω από τείχη δεν θα την κάνει πιο ασφαλή ή πιο ανεξάρτητη, απλώς θα μας αποκόψει από την παγκόσμια καινοτομία», δήλωσε ο Alexandre Roure της Ένωσης Βιομηχανιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (CCIA), στα μέλη της οποίας συγκαταλέγονται πολλές μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.
Αρκετοί εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου προειδοποίησαν για τους αυξανόμενους κινδύνους του προστατευτισμού, χωρίς πρώτα να διορθωθούν τα βασικά στοιχεία που θα καθιστούσαν βιώσιμες τις εγχώριες εναλλακτικές λύσεις, όπως μια λειτουργική ενιαία αγορά, λιγότερα ρυθμιστικά βάρη και μεγαλύτερες πηγές κεφαλαίου.
Η Ευρώπη πρέπει να αποφύγει την «παγίδα των hyperscalers» προσπαθώντας να μιμηθεί τους γίγαντες της Silicon Valley, δήλωσε ο Μάρτιν Χούλιν από το Ίδρυμα Bertelsmann στο Βερολίνο. Αντίθετα, υποστηρίζει τη δημιουργία οικοσυστημάτων για την επίτευξη κοινών τεχνολογικών στόχων και την πρόβλεψη του επόμενου κύκλου καινοτομίας. «Υπάρχουν πολύ ενδιαφέρουσες ευκαιρίες, αλλά μόνο αν η Ευρώπη παίξει σωστά τα χαρτιά της με τα κατάλληλα εργαλεία βιομηχανικής πολιτικής», δήλωσε ο Χούλιν.