Log in

Χρήστες των κοινωνικών δικτύων, ενωθείτε!

Social media users advised to be critical of trollsΑν ο Πλάτων ζούσε σήμερα, μπορεί να έβλεπε μεγάλο μέρος της δουλειάς που κάνουμε σήμερα ως αναψυχή και μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου που απολαμβάνουμε ως εργασία.

Οι υψηλόμισθοι γενικοί διευθυντές του Νταβός, που ταξιδεύουν σε όλον τον κόσμο συζητώντας τα σπουδαία ζητήματα της ημέρας, στην πραγματικότητα επιδίδονται σε μια ατέρμονη δίνη συμποσίων. Όμως ο Πλάτωνας πιθανότατα θα κοίταζε με απορία αυτούς που απολαμβάνουν την αλιεία, την κηπουρική και το μαγείρεμα, και θα έβλεπε αυτές τις δραστηριότητες ως επίπονη εργασία.

Αυτό υποστήριξε ο τσέχος φιλόσοφος Τόμας Σέντλατσεκ σε πρόσφατο συνέδριο των Financial Times, όπου ισχυρίστηκε ότι εργάζεται. Το επιχείρημά του είχε ως στόχο κυρίως να αποτελέσει πνευματική πρόκληση για να τονίσει πώς οι ορισμοί μας για εργασία και αναψυχή εξαρτώνται από το πολιτιστικό πλαίσιο παρά από τους αμετάβλητους κοινωνικούς νόμους.

Αλλά σίγουρα θα μας βοηθούσε να ξεδιπλώσουμε μερικά από τα παζλ της ψηφιακής μας οικονομίας, αν κάναμε κάποιες εννοιολογικές ταξινομήσεις στο κεφάλι μας.

Πάρτε τα κοινωνικά δίκτυα, για παράδειγμα. Οι χρήστες του Facebook, του Instagram, του Twitter και του YouTube μπορεί να πιστεύουν ότι μοιράζονται απλά τις ιδιαίτερες στιγμές τους, τις ευφυείς εντυπώσεις και τις ξεκαρδιστικές αποδράσεις τους με φίλους και οικογένειες. Όλη αυτή η δραστηριότητα εμπλουτίζει τις ζωές μας, εμβαθύνει τις κοινωνικές μας σχέσεις και παρέχει διασκέδαση και δωρεάν ελεύθερο χρόνο.

Αν το δούμε με άλλον τρόπο, όμως, το μόνο που κάνουμε είναι να σκύβουμε πάνω από τα κινητά τηλέφωνά μας, δημιουργώντας μαζικά σύνολα δεδομένων για προγράμματα που βοηθούν τη μηχανική μάθηση να μάθει πώς να πουλά διαφημίσεις εναντίον μας. Η ιδιοφυΐα του Facebook είναι ότι όλοι οι χρήστες του - χωρίς να το σκέφτονται - εργάζονται για την εταιρεία δωρεάν, δημιουργώντας το πιο πολύτιμο προϊόν του.

Αυτό επιτρέπει στο Facebook να πληρώσει μόνο το 1% της αγοραίας αξίας της εταιρείας στους δικούς του υπαλλήλους, σε σύγκριση με το 40% της Walmart. Έχουμε όλοι παρασυρθεί από τις «σειρήνες υπηρεσιών», όπως τους ονόμασε ο Τζάρον Λάνιερ, συγγραφέας και ερευνητής της Microsoft.

Φυσικά, το μεγαλύτερο μέρος του πλήθους του Silicon Valley δε βλέπει πολλά λάθος στη σιωπηρή μας ψηφιακή σύμβαση. Ο Χαλ Βάριαν, επικεφαλής οικονομολόγος της Google, υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν εξαιρετικά δημοφιλείς, βολικές υπηρεσίες δωρεάν. Οι διαφημιζόμενοι επωφελούνται από τη φθηνή, αποτελεσματική στόχευση του κοινού. Αν στους χρήστες δεν αρέσει η προσφορά της Google τότε μπορούν εύκολα να μεταβούν σε άλλες υπηρεσίες. Οι αντίπαλοι μπορούν να δημιουργήσουν και να αγοράσουν τα δικά τους δεδομένα χωρίς επιβάρυνση. Ο ανταγωνισμός είναι μόνο ένα κλικ μακριά.

Αυτό το επιχείρημα μπορεί να σταθεί αν θεωρείτε τα δεδομένα χρηστών ως κεφάλαια που δημιουργούνται και ανήκουν στις εταιρείες τεχνολογίας. Ωστόσο, μια ομάδα τεχνολόγων και ακαδημαϊκών, συμπεριλαμβανομένου του κ. Λάνιερ, δημοσίευσε ένα έγγραφο που αμφισβητεί αυτήν την αντίληψη. Υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα θεωρούνται καλύτερα ως προϊόν εργασίας, και όχι ως υποπροϊόν του ελεύθερου χρόνου.

Η οικονομία των δεδομένων έχει αναπτυχθεί από ατύχημα παρά από σχεδιασμό, είναι αναποτελεσματική, άδικη και μη παραγωγική και πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ριζικά, υποστηρίζουν. Διακρίνουν μεταξύ αυτού που αποκαλούν το υπάρχον μοντέλο Data as Capital (DaC), το οποίο αντιμετωπίζει τα δεδομένα ως προϊόντα «εξάτμισης» κατανάλωσης και πρώτης ύλης για τον εποπτικό καπιταλισμό και ένα θεωρητικό μοντέλο Data as Labor (DaL) το οποίο θα αντιμετωπίζει τα δεδομένα ως αγαθά που παράγονται από τους χρήστες και πρέπει να ωφελούν κυρίως τους ιδιοκτήτες τους.

Απευθύνονται στους οικονομολόγους της αγοράς εργασίας και στους επιχειρηματίες για να διαμορφώσουν μια πραγματική αγορά για τα δεδομένα των χρηστών. Μια τέτοια αγορά θα πληρώσει τους ανθρώπους για τα δεδομένα τους, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, καλλιεργώντας έναν πολιτισμό «ψηφιακής αξιοπρέπειας» και ενισχύοντας την παραγωγικότητα της οικονομίας.

Αυτό το επιχείρημα αναπτύσσεται στο Radical Markets, ένα προσεχές βιβλίο του Έρικ Πόσνερ και του Γκλεν Γουέιλ, το οποίο είναι τόσο μια σκληρή ​​κριτική κατά του «τεχνο-φεουδαλισμού» όσο και μια ιδεαλιστική έκκληση να μοιραστούμε πιο δίκαια τους καρπούς της συλλογικής μας νοημοσύνης. «Το σημερινό μοντέλο ιδιοκτησίας δεδομένων» λέει ο κ. Γουέιλ, «είναι οικονομικά αναποτελεσματικό.»

Ο κ. Λάνιερ και οι συν-συγγραφείς του αναγνωρίζουν ότι είναι απλοϊκή η προβολή των μοντέλων DaC και DaL ως δυαδικών. Δέχονται επίσης ότι η πληρωμή των ανθρώπων για τα δεδομένα είναι προβληματική στον πραγματικό κόσμο. Ορισμένα πειράματα από τη Microsoft και άλλους για την ανταμοιβή των χρηστών για τα δεδομένα έχουν γίνει αμέσως θηράματα bots.

Μπορεί επίσης να είναι δύσκολο να πειστεί ένα σκεπτικιστικό κοινό ότι μερικοί από τους περισσότερους σταχανοβίτες «εργάτες» στη μοντέρνα οικονομία των δεδομένων τους θα μπορούσαν να είναι περιθωριοποιημένοι εθισμένοι με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια έφηβοι, ακόμη και αν οι συγγραφείς στοιχειοθετούν καλά τη θέση τους.

Για να σπρώξουμε την οικονομία των δεδομένων προς τη σωστή κατεύθυνση, προτείνουν ότι πρέπει να ενισχύσουμε τρεις εξουσίες αντιστάθμισης. Πρώτον, ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός και η καινοτομία είναι απαραίτητες για την τόνωση των πραγματικών αγορών δεδομένων. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στις Big Tech να καταπνίξουν μικρότερους παίκτες. Πράγματι, μπορεί να χρειαστεί ακόμη και μία από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας να βγει από τη γραμμή και να προωθήσει μια νέα οικονομία δεδομένων, δεδομένων των τρομακτικών οικονομιών κλίμακας.

Δεύτερον, οι κυβερνήσεις πρέπει να ενημερώσουν και να επιβάλουν την πολιτική ανταγωνισμού, ενθαρρύνοντας τη φορητότητα των δεδομένων και την ανάπτυξη της οικονομίας DaL. Θα πρέπει να προωθήσουν αυστηρότερα ρυθμιστικά καθεστώτα, όπως ο κανονισμός γενικής προστασίας δεδομένων της ΕΕ, ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Μάιο.

Τέλος, οι καταναλωτές θα πρέπει να κατανοήσουν το ρόλο τους ως ψηφιακών εργαζομένων και - στην μαρξιστική ορολογία - να αναπτύξουν «ταξική συνείδηση». Εργατικά συνδικάτα δεδομένων πρέπει να αναδυθούν για να αγωνιστούν για τα συλλογικά μας δικαιώματα. Η ιστορική προσέγγιση της εργασίας στο υπερισχυρό κεφάλαιο ήταν η απεργία. Μπορεί να δούμε ότι το κίνημα DaL είναι σοβαρό όταν ξεκινήσουμε ψηφιακές ομάδες διαμαρτυρίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω από το σλόγκαν: «Καμία ανάρτηση χωρίς αμοιβή!» 

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.